(အမွာ။ ဤအေရးအသားမွာ နာမည္ေက်ာ္ အဂၤလိပ္ လူမ်ဳိး ပညာရွင္ တယ္ရီအီဂဲ(လ)တန္၏ အေရးအသား တစ္ခုျဖစ္သည္။

သူ၏ စာအုပ္မွ နိဒါန္းအျဖစ္ ေရးသားခဲ့ေသာ What is Literature ကုိ ဘာသာျပန္ဆုိ ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္ စာေပတြင္ အေျခတည္ကာ ေရးသား ထားေသာ အေရးအသား ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ စာေပ၊ စာေပလက္ရာစသည့္ အျမင္ မ်ားမွာ ျမန္မာစာေပ ေလာကမွ အေနအထားမ်ားႏွင့္ ယွဥ္တြဲကာ ေလ့လာၾကည့္ႏုိင္သည္။ တစ္သားတည္း၊ တစ္သေဘာတည္း လက္ခံရန္ မဟုတ္ပါ။ အီဂဲ(လ)တန္၏ မူရင္းအေရး အသားမွာ စာေပကို ပညာရပ္ တစ္ခုအျဖစ္ ေလ့လာၾက သူမ်ား၊ ေလ့လာပြားမ်ား လုိသူမ်ား အတြက္ ျဖစ္သျဖင့္ တင္ကူး သိရိွထားရန္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ အေၾကာင္းမ်ား လုိအပ္ပါသည္။

ေမြးကတည္းက အဂၤလိပ္ဘာသာ စကား တတ္ေျမာက္ေနသူ ျဖစ္ၿပီး၊ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ အေဆာက္အအံု ၀န္းက်င္တုိ႔တြင္ ႀကီးျပင္း လာခဲ့သူျဖစ္သျဖင့္ အီဂဲ(လ)တန္၏ အေရးအသားမွာ အေမရိကန္မ်ား ေရးေသာ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ မတူ။ လုိသလို ဖတ္၍ မျဖစ္။ ျမန္မာပို႔စ္ ေမာ္ဒန္ဂု႐ုႀကီး တစ္ဦး ေျပာေသာ စာမ်က္ႏွာ တစ္ က၊ မ စဘဲ စဖတ္ခ်င္သည္က စဖတ္ႏိုင္သည္ဟူေသာ အယူအဆျဖင့္ ဖတ္၍ ျဖစ္ႏုိင္ေသာ အေရးအသားမ်ဳိးလည္း မဟုတ္။ အထိုက္အေလ်ာက္ နားရွင္းေစရန္ ရွင္းလင္းခ်က္ အခ်ဳိ႕ကို ကြင္းစကြင္းပိတ္မ်ားျဖင့္ ျဖည့္ထားပါသည္။ လူအမည္ႏွင့္ ရွင္းလင္းခ်က္အခ်ဳိ႕ကို ဤအေရးအသား၏ အဆံုး၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ အီဂဲ(လ)တန္၏ အျမင္မွ နမူနာ ရယူစရာ မ်ားပါသည္။

အထူးသျဖင့္ စာတစ္လံုး ဘုရားတစ္ဆူဟု တရားေသ လက္ခံထားေလ့ ရိွေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အေရးအသားမ်ားကို ျပန္လည္အနက္ေဖာ္ေလ့လာ ျခင္းမရိွသည့္ အေလ့အထ၏ ေနာက္က်န္ရစ္ပံုကို တရားရစ ရာေတြ႕လာရမည္။ စာေပကို ဖန္တီးျခင္း၊ တည္ေဆာက္ျခင္း ဟု မျမင္ႏုိင္ေသးေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ အသိပညာအရာ တြင္ ႏြမ္းပါးခဲ့ပံုႏွင့္ ေႏွာင့္ေႏွးေနခဲ့ပံုမွာ သံေ၀ဂရစရာျဖစ္ေန သည္။ ေခတ္ကာလ၌ တည္ေနေသာ ဖတ္႐ႈမႈသည္ ျပန္လည္ ေရးသားျခင္းကို ဖတ္႐ႈျခင္းသာျဖစ္သည္ (ဖတ္႐ႈၿပီးေနာက္၊ ျပန္လည္ေရးသားသည္ဟု နားလည္မလြဲေစခ်င္ပါ။) ဟူေသာ အျမင္မွာ တိုးတက္ေသာလူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွ နားလည္ လက္ခံမႈတစ္ခုျဖစ္သည္။ စာေပကို ပညာတစ္ရပ္အျဖစ္ ေလ့လာေသာ ရပ္၀န္းမွ အျမင္ျဖစ္သည္။ ပ႐ိုင္းမိတ္ႀကီးမ်ား ဆီက ေပၚေပါက္လာေသာ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ၏ ရသပညာကို ဖန္တီးႏုိင္ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ဳိးတြင္ေသာ္ မျမင္ မရိွႏုိင္ ေသးပါ။

ဤဘာသာျပန္မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ခန္႔က ဘာသာျပန္ ခဲ့ဖူးေသာ(ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပခဲ့ရျခင္း မရိွေသးေသာ)မူကို ျပန္လည္ တည္းျဖတ္၊ ျဖည့္စြက္၊ သုတ္သင္ထားေသာ မူျဖစ္ပါသည္။ ပထမမူမွာ ေက်ာင္းဆရာဦးလွျမင့္ဆုိသူက အကူအညီေတာင္း သျဖင့္ ဘာသာျပန္ ေပးလုိက္ေသာ မူၾကမ္းသာ ျဖစ္သည္။ ဦးလွျမင့္က အဂၤလိပ္လိုဖတ္လုိ႔ နားမလည္လုိ႔ ျမန္မာလို ဖတ္ပါတယ္။ ျမန္မာလုိ ဖတ္လိုက္ကာမွ ဘယ္ေရာက္လုိ႔ ေရာက္သြားမွန္း မသိေတာ့ဘူးဟု သူ၏ စာထဲတြင္ ေရးသည္။ ထုိအခ်က္ကို ေထာက္ေသာ္ ေရွးကျမန္မာျပန္တစ္ခု(?)ရိွခဲ့ပံု ရသည္။ ေရွးက ဆရာႀကီးမ်ားက ျမန္မာဘာသာသုိ႔ ျပန္ခဲ့ ေသာမူတြင္ လုိအပ္သည္ဟု အထင္ရိွသေလာက္သာ ျပန္ခဲ့ပံုရ သည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၏ ဒႆနိကေဗဒ ပါေမာကၡကြယ္လြန္ သူဆရာႀကီးတစ္ဦး ေျပာေသာစကားျဖင့္ ျပန္ေျပာရေသာ္ “ဆရာတုိ႔ လူမ်ဳိးမွာ ကုိယ္သိသေလာက္ပဲ ဘာသာျပန္တဲ့ အက်င့္ရိွတယ္။ သူ မသိတာ မွန္သမွ် အကုန္ ခ်န္ထားလုိက္ ေရာ။ ဒီေတာ့လည္း လြဲကုန္ေရာ”ဆုိသလုိ ျဖစ္ေလမည္လား မသိ။ ျမန္မာစာေရးဆရာႀကီး တစ္ဦးကလည္း “တုိ႔လူမ်ဳိးက ဘာသာျပန္႐ံုမဟုတ္ဘူး။ သူမ်ားစာကို တည္းပစ္လုိက္ေသး တာ”ဟု ေျပာဖူးသည္။

(မလုိအပ္ဘဲ ျဖတ္ပစ္ျခင္းကိုဆုိလုိ သည္) ထုိဆရာႀကီးမ်ား ေျပာျပခဲ့ေသာ အခ်က္မွာ ထုိေခတ္ ထုိအခါက ရန္ကုန္တကၠသုိလ္အတြင္း တကယ္ပင္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို အေျခခံကာေျပာျခင္း ျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကုိယ္တုိင္လည္း ၾကံဳခဲ့သိခဲ့ၾကရေသးသည္။ ျမန္မာစာေပ ေလာကတြင္မူ မည္သို႔ဘာသာျပန္ေလ့ရိွသည္ အေသအခ်ာ မသိပါ။ အီဂဲ(လ)တန္၏ အျခား ဘာသာျပန္မူ ရိွေလေသာ္ ယွဥ္တြဲကာဖတ္ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။ အက်ဳိးယုတ္စရာ အေၾကာင္းရိွမည္ မထင္ပါ။ ယခု ျပန္ဆုိခ်က္တြင္ ဘာသာ စကား အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ဖယ္ခ်န္ခဲ့ရေသာ နာမ္စားအခ်ဳိ႕၊ စာေၾကာင္း၊ ကြင္းစကြင္းပိတ္ႏွင့္ နမူနာ အခ်ဳိ႕ စုိးစဥ္းမွ် ရိွေသာ္လည္း မူရင္း အနက္မွ ေသြဖည္မသြားေအာင္ အားထုတ္ ထားပါသည္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အနက္ေသြဖည္မႈ ရိွခဲ့ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္၏ ညံ့ဖ်င္းမႈ ဘာသာစကားအရာတြင္ မကၽြမ္းက်င္မႈဟု သေဘာထားၾကေစခ်င္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ နားလည္လြဲခဲ့မႈရိွေလေသာ္ ခိုင္ခိုင္မာမာ ေထာက္ျပျခင္းျဖင့္ ကူညီၾကေစခ်င္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္၏ ညံ့ဖ်င္းမႈမွန္သမွ်သည္ ကၽြန္ေတာ္၏ ညံ့ဖ်င္းမႈမ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း လက္ခံပါသည္။)

စာေပဆုိသည္မွာ အဘယ္နည္း
စာေပသီ၀ရီ ဆုိသည့္ တစ္စံုတစ္ရာသည္ ရိွခဲ့ေလေသာ္ သီ၀ရီျပဳရန္စာေပဆိုသည့္ တစ္စံုတစ္ရာ ရိွရမည္မွာ ေသခ်ာ သည္။ သုိ႔ျဖစ္ေလရာ၊ စာေပဆုိသည္မွာ အဘယ္နည္းဟူေသာ ေမးခြန္းျဖင့္ စၾကေပေတာ့မည္။ စာေပဆုိသည္ကို အနက္ဖြင့္ ရန္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ၾကံဆႀကိဳးစားခဲ့ၾကသည္။ ဥပမာ ၀တၳဳသေဘာ မ်ဳိးျဖင့္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းတုိ႔ အေျချပဳကာ ေရးဖြဲ႕ျခင္းဟု အနက္ ဖြင့္လုိေသာ္ ဖြင့္ႏုိင္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ၀တၳဳအျဖစ္ ေရးသားျခင္း ကို စာေပ သေဘာအရ စစ္မွန္မႈကို ေဖာ္ထုတ္သည္မဟုတ္။

သို႔ရာတြင္ လူအမ်ားက စာေပဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ေအာက္၌ သာမန္အားျဖင့္ ထည့္သြင္းထားသည္တုိ႔ကို တစ္ခ်က္ ကေလးမွ် ေစ့ေစ့ ေတြးၾကည့္လိုက္ျပန္ေသာ္ ထိုသုိ႔မျဖစ္ႏုိင္ျပန္ (ဤ ေနရာတြင္ အီဂဲ(လ)တန္က ဆုိလုိသည္မွာ ေရွ႕စာေၾကာင္းတြင္ ဆုိခဲ့ေသာ အခ်က္ကို သာမန္လူမ်ားအၾကားတြင္ လက္မခံ ႏုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။) တစ္ဆယ့္ခုနစ္ရာစု အဂၤလိပ္ စာေပစာရင္းတြင္ ရိွတ္စပီးယား၊ ၀က္ဘစတား၊ မာဗလ္ႏွင့္ ေမလတန္ ၁ တုိ႔ပါသည္။ ထုိမွဆက္၍ေသာ္ ဖရန္႔စစ္ေဘကြန္၂ ၏ အက္ ေဆးအေရးအသားမ်ား၊ ေဂ်ာန္ဒံုး၃ ၏ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႔ သစာမ်ား၊ ဘန္ယန္း၄ ၏ ၀ိညာဏဘ၀တြင္ အေျခခံေသာ ကုိယ္ေရးမွတ္တမ္းႏွင့္ ဆာေတာမာတ္(စ)ဘေရာင္း၅ ေရးခဲ့ သည္မွန္သမွ်တုိ႔ကို ထည့္သြင္းႏုိင္သည္။ ေဟာ့(ဗ)၏ လီဗိုင္ ယာသန္၆ ၊ ကလယ္ရင္ဒန္၇ ၏ ေတာ္လွန္မႈ သမုိင္း၈ စသည္တုိ႔ကို ထည့္သြင္းလုိေသာ္ ထည့္သြင္းႏုိင္ျပန္ေသးသည္။

ျပင္သစ္တုိ႔၏ တစ္ဆယ့္ ခုနစ္ရာစု စာေပစာရင္းတြင္ ေသာ္ ကမီ(လ)စေဆာန္(စ)၊ ရစီး(န)၉ တုိ႔ႏွင့္အတူ ဒုဒီလာေရာ့ (ခ်)ဖုကူ၁၀ ၏ အဆုိစကားမ်ား (Maxim ကုိဆုိလုိသည္) ယာ့ဘယ္နီညယ္ဘုဆြယ္၁၁ ၏ အသုဘအခမ္းအနား၌ ေျပာ စကား ဘြာလူး၁၂ ၏ ကဗ်ာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာအေၾကာင္း အရာအခ်က္အလက္မ်ား အေပၚစနစ္တက်ေလ့လာခ်က္ (Treatise ကိုဆုိလုိသည္။ ဤတြင္ ဘြာလူး၏ L’Art Potique ၁၆၇၆ ကို ရည္ရြယ္၍ဆုိျခင္း ျဖစ္သည္။) မဒမ္ဒူဆီဗီညယ္၁၃ ၏ သမီးထံေပးစာမ်ား၊ ေဒးက၁၄ ႏွင့္ ပစကား(လ)၁၅ တို႔၏ ဒႆန အေတြးအေခၚဆုိင္ရာ အေရးအသားမ်ား အားလံုးပါသည္။

တစ္ဆယ့္ကိုးရာစု အဂၤလိပ္စာေပ စာရင္းတြင္ ေသာ္ လဲ့(ဘ)၁၆ ပါေသာ္လည္း ဘင္သမ္၁၇ မပါ။ မေကာ္ေလး၁၈ ပါေသာ္လည္း မာ့စ္၁၉ မပါ။ ေမး(လ)၂၀ ပါေသာ္လည္း ဒါ၀င္၂၁ ႏွင့္ ဟာဗတ္စပင္စာ၂၂ မပါ(ဤတြင္ အီဂဲ(လ)တန္က ဆုိလိုသည္မွာ အေရးပါေသာ ေတြးေခၚရွင္ မ်ားႏွင့္ စာအခံ့ ေရးသားသူမ်ား၏ အေရးအသားမ်ားကို ထည့္သြင္းထားခဲ့ျခင္း မရိွေၾကာင္းသာ ျဖစ္သည္)

တကယ့္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ တကယ္မဟုတ္သည္ မ်ား(ဖန္တီးထားျခင္း၊ အစစ္အမွန္မဟုတ္ျခင္းသုိ႔ မဟုတ္ အမွားအယြင္းမ်ား)၏ အၾကားမွ ကြာျခားမႈ၊ မတူညီမႈမွာ မ်ား စြာမကြဲျပားလွ။ မကြဲျပားရသည္မွာ ကြဲျပားမႈ မတူညီမႈဆုိသည္ ကပင္ ေစာဒကတက္စရာမ်ား ရိွေနသျဖင့္ ျဖစ္သည္။ နမူနာ ဆုိရေသာ္ အဂၤလိပ္တုိ႔၏ သမိုင္းဆုိင္ရာႏွင့္ အႏုပညာဆုိင္ရာ အမွန္တရားမ်ားသည္ ေရွးေခတ္ အိုက္စလန္းဒစ္၂၃ ပံုျပင္ ဇာတ္လမ္းရွည္ႀကီးမ်ားႏွင့္မဆုိင္ဟု ၀ိ၀ါဒ ကြဲျပား၍ အေခ်အတင္ စကား ဆုိစရာျဖစ္ေနသည္ကုိ ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ တစ္ဆယ့္ေျခာက ္ရာစုေႏွာင္းပုိင္းႏွင့္ တစ္ဆယ့္ခုနစ္ရာစု ေစာေစာ ပုိင္းကာလမ်ားတြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား၌ ႏိုဗလ္ Novel ဟူေသာ စာလံုး/စကားလံုးကို တကယ္ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္ သက္၍ျဖစ္ေစ၊ တကယ္မဟုတ္ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ျဖစ္ေစ၊ သံုးစြဲခဲ့ၾကသည္။ ထုိ႔ျပင္ သတင္းအေရး အသားဆုိသည္မ်ားကို တကယ္ျဖစ္ရပ္ဟူ၍ လက္မခံခ်င္ခဲ့ ၾက။ ႏိုဗလ္အေရးအသားမ်ားႏွင့္ သတင္းအေရးအသားမ်ားမွာ တကယ္ျဖစ္ရပ္ေလာ တကယ္မဟုတ္ေသာအေၾကာင္းမ်ား ေလာ ဆုိသည္မွာ မကြဲျပားခဲ့ၾက။ ယတိျပတ္ပုိင္းျခား၍ အမ်ဳိး အစား ခြဲျခင္းမွာ ဤကိစၥႏွင့္ မဆုိင္သည္ကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနသည္။

ဂစ္ဘင္၂၄ အေနျဖင့္ သူေရးခဲ့သည္မ်ားမွာ သမိုင္းဆုိင္ရာ အမွန္တရားဟု ေတြးမွတ္ထားမည္မွာ သံသယျဖစ္စရာမလုိ။ အလားတူပင္ ကမာၻဦးက်မ္း (Genesis ကို ဆုိလုိသည္) ကုိေရးခဲ့ၾကသူမ်ားကလည္း ထုိသုိ႔ပင္ထင္မွတ္လက္ခံထား ၾကေပမည္။ ယခု အခါကာလတြင္ေသာ္ တကယ့္ျဖစ္ရပ္ဟု သေဘာထားကာ ဖတ္သူမ်ားရိွသည္ကဲ့သုိ႔ ၀တၳဳကဲ့သုိ႔ သေဘာ ထားကာ ဖတ္သူမ်ားလည္း ရိွလာၾကသည္။ ႏ်ဴးမင္း၂၅ အေန ျဖင့္ သူ၏ ဘာသာေရးအေျခခံအေရးအသားမ်ားကို တကယ့္ ျဖစ္ရပ္ဟု သေဘာထားခဲ့မည္။ သုိ႔ရာတြင္ ယခုအခါ စာဖတ္သူ အေတာ္မ်ားမ်ားက စာေပတစ္ခုဟူ၍သာ သေဘာထား ဖတ္႐ႈ ၾကသည္။ အကယ္၍ စာေပ အေရးအသားမ်ားတြင္ အခ်က္ အလက္အမ်ားအျပားကို ထည့္သြင္း ေရးသားခဲ့သည္ မွန္လွ်င္၊ အခ်က္အလက္ မဟုတ္သည္မ်ားလည္း ပါေပမည္ဟု ဆုိရေပမည္။

စူပါမင္းေကာမစ္၂၆ ႏွင့္ ေမး(စ) အင္ဘြန္း၂၇ ၀တၳဳမ်ား မွာ အမွန္တကယ္ျဖစ္ရပ္အေျခခံ တကယ့္ျဖစ္ရပ္ အေရးအသားမ်ား မဟုတ္ၾက။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ စာေပဟု မသတ္ မွတ္ၾက။ သုိ႔ျဖစ္၍ တကယ့္ စာႀကီးေပႀကီး စာရင္းမ၀င္။ အကယ္၍ စာေပသည္ ဖန္တီးမႈ သို႔မဟုတ္ စိတ္ကူးစိတ္ သန္းအေျခခံ အေရးအသားဟု ဆိုေလေသာ္ သမုိင္းပညာ ဒႆနိကေဗဒႏွင့္ သဘာ၀ သိပၸံပညာ ဆုိင္ရာ အေရးအသား မ်ားကို ဖန္တီးၾကံဆမႈ မရိွေသာ စိတ္ကူးစိတ္သန္း မပါေသာ အေရးအသားမ်ားဟု မွတ္ယူၾကရပါမည္ေလာ။

အလံုးစံုျခံဳငံု၍ ဆုိရေသာ္ စာေပဆုိသည္ကို တစ္မ်ဳိးတစ္ ဖံု ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္ရန္ လုိေပမည္။ စာေပဆုိသည္ကို တကယ့္ ျဖစ္ရပ္မွန္မဟုတ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းတြင္ အေျခခံျခင္းစသည္မ်ားအေပၚတြင္ အေျခခံကာ အနက္ဖြင့္ ၾကည့္ျခင္းထက္ ဘာသာစကားကို သီးျခားအေနအထားအျဖစ္ သံုးႏႈန္းပံုတြင္ အေျခတည္ကာ အနက္ဖြင့္ယူ၍ရေကာင္းသည္။ ဤအဆုိကို ရပ္ရွင္ေ၀ဖန္ေရးပညာရွင္ ႐ုိမာန္းယာေကာ့(ဗ) ဆင္၂၈ ၏ စကားလံုးမ်ားကို သံုးစြဲ၍ ဆုိရေသာ္ သာမန္အေျပာ စကားအေပၚသို႔ စနစ္တက် ထိုးႏွက္ထားခ်က္ တစ္ရပ္သာ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိရေပမည္။ (ယာေကာ့(ဗ)ဆင္ ဆုိလုိသည္မွာ စာေပသည္ သာမန္အေျပာစကားကဲ့သို႔ ေျပာခ်င္တုိင္းေျပာ၍ ရသည္မဟုတ္ ဟူသည့္သေဘာ။)

စာေပက ဘာသာစကား႐ိုး ႐ိုးကို ေျပာင္းပစ္လုိက္သည္။ အင္အားရိွလာေစသည္။ ေန႔စဥ္ သံုးအေျပာစကားဆီမွ စနစ္တက်လမ္းခြဲထြက္လာသည္။ အကယ္၍ မွတ္တုိင္တြင္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ကၽြန္ေတာ့္အား ခ်ဥ္းကပ္လာၿပီး “အသင္ေျပာင္းလဲျခင္းအလ်င္မရိွ။ ေစာ္ကားခံရျခင္း ကင္းသည့္ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္း၏ ကေလးငယ္” (ဤစာ ေၾကာင္းမွာ အဂၤလိပ္ကဗ်ာဆရာ ကိစၥ၏ ဂရိပန္းအိုးတစ္လံုးေပၚမွ အလြမ္းစာ ကဗ်ာမွ ပထမစာေၾကာင္းျဖစ္သည္။) ဟု ခပ္တိုးတိုးေျပာလာေလေသာ္ ကၽြန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ႐ုတ္ျခည္း သိလာလိုက္မိမည္မွာ ကၽြႏု္ပ္သည္ စာေပ၏ပရိ၀ုဏ္အတြင္းသုိ႔ ေရာက္ေနေပၿပီဟူ၍ ျဖစ္သည္။

ထုိသုိ႔ သိလာရသည္မွာ စာလံုး/စကားလံုးတုိ႔ စ႐ုိက္သကန္၊ ကာရန္၊ အသံ စသည္တုိ႔၏ ယတိျပတ္ ကန္႔သတ္ထားျခင္းမရိွသည့္ အနက္ အဓိပၸာယ္တို႔၏ အတုိင္းအတာမွာ လုိအပ္သည္ထက္ပုိေန ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (ဤေနရာတြင္ သူဆုိလုိသည္မွာ ကဗ်ာစာအေရးအသားထဲမွ စာလံုး၊ စကားလံုးတုိ႔မွာ ကန္႔သတ္ ထားေသာ အနက္တစ္ခု တည္းအတြင္း၌ ရပ္တည္ေနျခင္း မဟုတ္ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္) သုိ႔မဟုတ္ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္တို႔၏ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ အေျခခံျဖင့္ဆုိရေသာ္ အၫႊန္းခံႏွင့္ အၫႊန္းျပဳတို႔အၾကားတြင္ တိက်ေသာပံုေဖာ္ထား မႈ မရိွျခင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ကဗ်ာထဲမွ စာတစ္ေၾကာင္းကို မဆုိဘဲ “ဘာ့စ္ ကားေမာင္းသမားေတြ သပိတ္ေမွာက္ေနၾကတာ ခင္ဗ်ားမသိဘူးလား” ဟု ေျပာလာခဲ့ေသာ္ ထုိဘာသာ စကားထဲတြင္ ဆုိလိုေသာ အခ်က္မွာ သူ႔အလုိအေလ်ာက္ ေပၚလြင္ေနသည္။ ႐ုပ္၀တၳဳပိုင္းတြင္ အေျခခံေသာ အေၾကာင္း မ်ားကို ေပၚေပၚလြင္လြင္(ေခတ္စကားျဖင့္ဆုိေသာ္ ေပၚတင္ ခ်ည္း)ျမင္ေနရေပသည္။

ဤအျမင္မွာ ႐ုပ္ရွင္အသြင္သဏၭာန္ (ပံုစံ ပံုသဏၭာန္) ၀ါဒီတို႔၏ စာေပဆုိသည္ကို အနက္ေဖာ္ျခင္းမွ ရရိွလာေသာ အက်ဳိးတရားတစ္ခုျဖစ္သည္။ (ဤတြင္ Russian Formalism ကို ဆုိလိုသည္) ရပ္ရွင္အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ားတြင္ ဗစ္တာ ရွေလာ့(ဗ)စကီး၂၉၊ ႐ုိမာန္းယာေကာ့(ဗ)ဆင္၊ အုိစစ္(ပ)ဘရင့္ (ခ)၃၀၊ ယူရိတင္ညာေနာ့(ဗ)၃၁၊ ေဘာ္ရစ္အိုက္ကင္ဗြမ္၃၂ႏွင့္ ေဘာရစ္တုိ မာရွက္(ဗ)စကီး၃၃ တုိ႔ ပါ၀င္ၾကသည္။ ရပ္ရွား ႏုိင္ငံတြင္ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္ ေဘာလရီွဗစ္ေတာ္လွန္ေရး မေပၚ ေပါက္ ေသးမီကာလတြင္ အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ား ေပၚေပါက္ လာခဲ့ၿပီး ၁၉၂၀ ခုႏွစ္ကာလမ်ားအထိ ရွင္သန္ေနခဲ့ေသာ္ လည္း စတာလင္၏ ၀ါဒ(အျမင္)ေၾကာင့္ အသံတိတ္သြားၾက ရေတာ့သည္။ ျပတ္ျပတ္သတ္သတ္ ေ၀ဖန္ၾကေသာ ေ၀ဖန္ေရး သမားတစ္သုိက္ျဖစ္သည္။ သူတုိ႔ မတုိင္မီက စာေပေ၀ဖန္ ေရးအေပၚသုိ႔ သေကၤတ၀ါဒအျမင္ ေယာင္ေယာင္က လႊမ္းမိုးထားခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ ပီျပင္ျပတ္သားမႈမရိွခဲ့ေလရာ ထိုအျမင္မ်ဳိးကို လက္မခံၾက။

စာေပ အေရးအသား၌ တည္ေသာ ႐ုပ္အေျခခံ စစ္မွန္မႈသေဘာကို အေလးေပးၾကသည္။ သိပၸံပညာ သေဘာဆန္ေသာ လက္ေတြ႕နည္းလမ္းတက် ျဖစ္ေသာ ေ၀ဖန္ေရးဘက္သို႔ ဦးတည္လာခဲ့ၾကသည္။ စာေပ ဆုိသည္မွာ ဘာသာေရးေယာင္ေယာင္၊ စိတ္ပညာေယာင္ ေယာင္၊ လူမႈေရးပညာ ေယာင္ေယာင္မဟုတ္။ စာေပသည္ ဘာသာစကားကို စနစ္တက် စုစည္းဖြဲ႕စပ္ထားမႈတစ္မ်ဳိး သာျဖစ္သည္။ စာေပတြင္ ကုိယ္ပုိင္သီးျခားဥပေဒသတည္ ေဆာက္ထားေသာ သီးျခားပံုစံမ်ားႏွင့္ နည္းလမ္းမ်ား ရိွၾက သည္။ ယင္းတုိ႔ကို စာေပ၏ ပရိ၀ုဏ္အတြင္း၌သာ ေလ့လာ ရမည္။ တစ္စံုတစ္ခု အျဖစ္သုိ႔ ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ေလ့လာရန္ မဟုတ္ (ဤတြင္ ဆုိလုိသည္မွာ ဘာသာစကားအေျခခံျဖင့္ တည္ ေဆာက္ထားေသာ စာေပကို ေလ့လာရာတြင္ စာေပဆုိင္ရာ ဥပေဒသ တည္ေဆာက္ထားပံုႏွင့္ နည္းလမ္းမ်ားအရသာ ေလ့လာႏုိင္မည့္ သေဘာျဖစ္သည္)

စာေပလက္ရာမ်ား (အေရးအသားမ်ား)မွာ စိတ္ကူးထည္မ်ားကို သယ္ေဆာင္ ေပးသည့္ ယာဥ္ရထားမ်ားမဟုတ္။ လူမႈဘ၀အေျခခံ အမွန္ တရားမ်ား၏ ေရာင္ျပန္ဟပ္မႈမ်ား မဟုတ္။ သဘာ၀လြန္ အမွန္တရား အခ်ဳိ႕တုိ႔ တစ္ဖန္ျပန္လည္၀င္စား ေမြးဖြားလာ ျခင္း မဟုတ္။ စာေပသည္ ႐ုပ္၀တၳဳအေျခခံ တစ္ခုျဖစ္သည္။ စာေပ၏ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ေနပံုမွာ စက္ပစၥည္းတစ္ခုကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ ၾကည့္သကဲ့သုိ႔ ၾကည့္ႏိုင္သည္။ စာေပမွာ စာလံုး/ စကားလံုးတို႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားသည္။ အရာ ၀တၳဳမ်ား၊ ခံစားခ်က္မ်ားျဖင့္ မဟုတ္။ စာေပကို စာေရး သူ၏ စိတ္ကုိ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပခ်က္ တစ္ခုအျဖစ္ၾကည့္ျမင္ ျခင္းမွာမွားေသာ အျပဳအမူတစ္ရပ္သာျဖစ္သည္။ အိုစစ္(ပ) ဘရစ္က ပြတ္ရွကင္၏ ယူဂ်င္းအုိနဂ်င္၃၄ အေပၚ ခပ္လြယ္ လြယ္ေ၀ဖန္သကဲ့သုိ႔ ျဖစ္သည္။ ၎င္းမွာ ပြတ္ရွကင္သက္ရွိ ထင္ရွား မရိွခဲ့ဟုဆိုလွ်င္ပင္ ယူဂ်င္းအုိနဂ်င္ကိုမူ ေရးသားခဲ့ ၾကေပဦးမည္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

အသြင္သဏၭာန္၀ါဒသည္ အႏွစ္သာရအားျဖင့္ေသာ္ စာေပအား ဘာသာေဗဒအေျခခံျဖင့္ ေလ့လာျခင္း တစ္ရပ္ျဖစ္ သည္။ ဘာသာေဗဒဟု ဤေနရာတြင္ ၫႊန္းဆုိသည္မွာ အစဥ္ အလာ ဘာသာေဗဒ သေဘာျဖစ္သည္။ အစဥ္အလာဘာသာ ေဗဒဆုိသည္မွာ ဘာသာစကား၏ တည္ေဆာက္ပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာမႈျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ အသြင္သဏၭာန္၀ါဒ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာဆုိၾကရာတြင္ ေျပာဆုိေလ့ရိွသည္ကဲ့သုိ႔ စာေပ၏ အတြင္းသားကို အေလးမထားဘဲ အသြင္သဏၭာန္ ကိုသာ အေလးထားေလ့လာမႈျပဳသည္ဟူေသာ အျမင္မ်ဳိး မဟုတ္။ အတြင္းသား ေလ့လာမႈျပဳၾကရာတြင္ စိတ္ပညာ၊ လူမႈေရး၊ ပညာစသည္တုိ႔ႏွင့္ ေရာေမႊတတ္ၾကသည္။ အသြင္ သဏၭာန္သည္ အတြင္းသား၏ ေဖာ္ထုတ္ထားခ်က္တစ္ရပ္ ဟူေသာ အျမင္ကို အေလးမေပးဘဲ အသြင္သဏၭာန္ႏွင့္ အတြင္းသားတို႔၏ ဆက္သြယ္ေနမႈကို အေလးေပးလိုက္ၾက သည္။ အတြင္းသားသည္ အသြင္သဏၭာန္(ပံုစံ)၏ ဆင္ေျခမွ် သာျဖစ္သည္။

တစ္စံုတစ္ခုေသာ အသြင္သဏၭာန္ကို ေဖာ္ရာ တြင္ လြယ္ကူေစသည္။ အေၾကာင္းတစ္ခုသာျဖစ္သည္။ ဒြန္ကီဟုိေတး၃၅ သည္ ထုိအမည္ကို ေပးထားေသာ ဇာတ္ ေကာင္၏ အေၾကာင္းမဟုတ္။ ဇာတ္ေကာင္မွာ သီကံုးေရး သားရာတြင္ အသံုးျပဳထားသည့္ မတူညီေသာ နည္းပညာမ်ား (ဤတြင္ Technique ကို ဆုိလုိသည္)ကို တစုတစည္း တည္းရိွရန္ ထိန္းထားေသာ နည္းလမ္း(ဤတြင္ Device/ Method ကိုဆုိလုိသည္) တစ္ခုသာျဖစ္သည္။ အသြင္သဏၭာန္ ၀ါဒီမ်ားအတြက္ေသာ္ Animal Farm စာအုပ္မွာ စတာလင္ ၀ါဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဒိြတၱသေဘာအနက္ေဆာင္သည့္ အေရး အသားမ်ဳိး (Allegory ၃၆ ကိုဆုိလုိသည္) မဟုတ္။ ထုိသို႔ မဟုတ္သည္သာမက စတာလင္၀ါဒ အေနျဖင့္ အနက္ႏွစ္မ်ဳိး ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္သည့္ သေဘာသက္ေရာက္ေစႏုိင္ေသာ ဖန္တီးမႈ တစ္ရပ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ အတြက္ အခြင့္အလမ္းပင္ ေပၚသြား ခဲ့သည္ဟု ျမင္ၾကသည္။ ထုိသုိ႔ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း အျမင္မ်ဳိး ကို သိသိႀကီးႏွင့္ တင္ျပခဲ့ၾကသျဖင့္လည္း သူတုိ႔ႏွင့္ သေဘာ ထားခ်င္း မတူၾကသူမ်ားထံမွ နာမည္ဆုိးကိုရခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ သည္။ နာမည္ပ်က္ခဲ့ၾကရသည္။

အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ား အေနျဖင့္ အႏုပညာသည္ လူမႈေရးဘ၀၏ အစစ္အမွန္မ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈရိွသည္ဆုိျခင္းကို မျငင္းဆုိၾကသည့္အျပင္ အခ်ဳိ႕မွာ ေဘာ္လရီွဗစ္(ခ)မ်ားႏွင့္ပင္ ရင္းႏွီးခဲ့ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ထုိဆက္စပ္မႈမွာ ေ၀ဖန္ေရးသမားတုိ႔ အလုပ္မဟုတ္ဟူ၍ ျပင္း ျပင္းထန္ထန္ ဆုိၾကသည္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ စာေပလက္ရာဆုိသည္မွာ နည္း လမ္းမ်ားအားျဖင့္ ဆီေလ်ာ္သလို စုစည္းဖြဲ႕စပ္ထားသည့္ တစ္စံုတစ္ရာျဖစ္သည္ဟူေသာအျမင္ျဖင့္ အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီ မ်ားက စတင္ ခဲ့ေလသည္။ ေနာက္ပုိင္းတြင္ေသာ္ ၎င္းတုိ႔က ထုိနည္းလမ္းမ်ားမွာ အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္မႈရိွေနၾကသည့္ သီးျခားအစိတ္အပိုင္းကေလးမ်ားသာျဖစ္သည္။ သို႔မဟုတ္ (ထုိနည္းလမ္းမ်ားမွာ) ေရးသားထားသည့္ အေရးအသားစနစ္ အလံုးစံုအတြင္းမွ လုပ္ေဆာင္ျဖစ္ပ်က္ ေနျခင္းမ်ားသာျဖစ္ေလ သည္။ နည္းလမ္းဟုဆုိထားသည္မ်ားတြင္ Sound, imagery, rhythm, syntax, metre, rhyme, narrative techniques စသည့္ စာေပ၏ အစဥ္အလာျဖစ္ေသာ အေျခခံမ်ား အားလံုး ပါ၀င္ေနသည္(ဤတြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာမူရင္းအတိုင္း ေဖာ္ျပ လိုက္ရသည္မွာ ျမန္မာဘာသာ စကား အသံုးအႏႈန္းတြင္စံျပဳ ထားေသာ တန္ဖိုးတူ စာလံုး/စကားလံုးမရိွသျဖင့္ အနက္ယူ လြဲႏုိင္ေသာေၾကာင့္သာျဖစ္သည္)

ထိုအေျခခံမ်ားအားလံုး၏ တူညီေနေသာ အခ်က္တစ္ရပ္မွာ တကယ့္ျဖစ္ရပ္ျဖစ္ေျခ သ႐ုပ္မွန္ေလာကဟု ေခၚၾကေသာ တကယ့္ဘ၀ႏွင့္ တူညီမႈ၊ နီးစပ္မႈ စသည္တုိ႔မွ ကင္းကြာေနျခင္း (Estrangement ကို ဆုိလုိသည္။ ႐ုပ္ရွင္အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ား ဆုိလုိေသာ Estrangement ျဖစ္သည္။ အဘိဓာန္လာ အနက္အတုိင္း မဟုတ္)ျဖစ္သည္။ သုိ႔မဟုတ္ အစဥ္အလာအတုိင္း သိရိွနား လည္ၿပီး ရင္းႏွီးမႈရိွေနျခင္းမွ ကင္းပသြားမႈကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ ျခင္းျဖစ္သည္ (Defamilarizing ျဖစ္သည္။ မရင္းႏွီးမႈတည္း ဟူေသာ အက်ဳိးတရားျဖစ္သည္။ စာေပ၏ အစဥ္အလာ ျဖစ္ေသာ အေျခခံမ်ားက ေဖာ္ထုတ္ေပးေသာ အက်ဳိးတရားမ်ား)။ စာေပဘာသာစကား၏ ၀ိေသသ ထူးျခားမႈ၊ စာေပဘာသာ စကား၏ အျခားေသာ အေရးအသားပံုစံမ်ားႏွင့္ မတူညီမႈမွာ သာမန္ဘာသာ စကားကို  နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ အသြင္ ဖ်က္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

စာေပနည္းလမ္းမ်ား ေအာက္တြင္ သာမန္ ဘာသာစကားမွာ အင္အားေကာင္းလာသည္။ သိပ္သည္းက်စ္ လ်စ္လာသည္။ အလွည့္အေျပာင္း ျပဳႏုိင္သည္။ အတုိခ်ဳံ႕လိုက္ ႏုိင္သည္။ ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္သည္။ စိတ္၀င္စားစရာ ျဖစ္လာႏုိင္သည္။ စင္စစ္ ဘာသာစကားက အဆန္းတၾကယ္ ျဖစ္လာေစခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိသုိ႔ အဆန္းတၾကယ္ ျဖစ္လာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ ဘ၀ေလာကသည္ ႐ုတ္ျခည္း မရင္းႏွီးသည့္ အေနအထားသို႔ ေရာက္သြားေတာ့သည္။ ေန႔စဥ္ သံုးဘာသာ စကား၏ လုပ္ရပ္ မ်ားအတြင္း ေန႔စဥ္ဘ၀၏ စစ္မွန္ေနမႈ အေပၚ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔၏ ျမင္ပံုျမင္နည္းမ်ားမွာ သမား႐ိုးက်သာ ျဖစ္သည္။ ထူးျခားလွ သည္လည္း မဟုတ္။

ဤသည္ကို အသြင္ သဏၭာန္၀ါဒီမ်ား အေနျဖင့္ေသာ္ သူ႔အလုိအေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚေနျခင္းမွ်သာ (ေအာ္ တုိမစ္တစ္ဟု ေခၚလိုေသာ္ ေခၚပါ) ျဖစ္သည္ ဟူ၍သာေခၚ ၾကေပမည္။ ဘာသာ စကား၏ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မႈ သိလာၾကေသာ အခါ စာေပက အစဥ္အလာ အတုိင္းတုံ႔ျပန္ ႐ႈျမင္ထားခဲ့ျခင္း မ်ား ေျပာင္းလဲၿပီး ပုိမို၍ ထင္သာျမင္သာႏွင့္ ၾကည့္ေပ်ာ္႐ႈ ေပ်ာ္ျဖစ္လာၾကေတာ့သည္။ ဘာသာစကားကို သာမန္ ခ်ဥ္း ကပ္ေလ့လာျခင္းမ်ဳိးထက္ပုိၿပီး မိမိ၏ သိစိတ္ အေျခခံျဖင့္ တခုတ္တရ ေလ့လာႏုိင္ခဲ့ၿပီဆုိလွ်င္ေသာ္ ဘာသာ စကား၏ ပါ၀င္ ပတ္သက္မႈ ရိွေနခဲ့ေသာ ကမာၻ ေလာကႀကီးသည္ တစ္ဖန္ျပန္လည္သစ္လြင္လာၿပီး ပို၍ ထင္သာျမင္သာရိွလာ ေပေတာ့မည္။ ဤသေဘာႏွင့္ ပတ္သက္၍ေသာ္ ဂ်ရာ့ဒမာန္ လီးေဟာ့(ပ)ကင္(စ)၃၇ ၏ ကဗ်ာမွာ ၾကည္ၾကည္လင္လင္ ျမင္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ နမူနာေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ စာေပ အေရးအသားမ်ားသည္ ေန႔စဥ္သံုး သာမန္ ဘာသာစကားႏွင့္ မတူ။ သာမန္ဘာသာစကားႏွင့္ ကင္းကြာၿပီး သီးျခားသေဘာ ေဆာင္သည္။ သမား႐ုိးက် သက္သက္မဟုတ္။

ထုိသုိ႔ ျဖစ္ေန ျခင္းေၾကာင့္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔၏ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားအတြင္း၌ ပုိမို၍ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္လာရသည္။ ျပည့္ျပည့္၀၀ရရိွလာၾကရသည္။ ေလကို ႐ွဴၾကသည္ဆုိရာတြင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ သိမႈအေျခခံ ျဖင့္ ႐ွဴခဲ့ၾကသည္မဟုတ္။ ဘာသာစကားမွာလည္း အလား တူပင္။ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ ရွင္သန္ေနမႈအတြက္ နည္းလမ္းမွာ တစ္ ခုတည္းပင္။ အကယ္၍ ႐ုတ္တရက္ ေလသည္ ညစ္ညမ္းလာ ခဲ့ၿပီဆုိလွ်င္ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ အေနျဖင့္ သတိထားကာ ႐ွဴၾကရ ေပေတာ့မည္။ ၎၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ရလဒ္မွာ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ ၏ ႐ုပ္ခႏၶာကုိယ္ အေျခတည္ထားေသာ ဘ၀အတြက္ ေျပာင္း လဲသြားေသာ အေတြ႕အၾကံဳတစ္ရပ္ ေပၚလာေပေတာ့မည္။ အကယ္၍ မိတ္ေဆြ တစ္ဦးထံမွ ၾကံဳသလို ေရးလိုက္ေသာ စာတုိကေလး တစ္ေစာင္ရသျဖင့္ ဖတ္႐ႈၾကည့္ရာတြင္ သူ၏ အေရးအသား တည္ေဆာက္ထားပံုကို အေလးေပးေလ့လာကာ ဖတ္႐ႈသည္ မဟုတ္။

သုိ႔ရာတြင္ ၀တၳဳဇာတ္လမ္း တစ္ပုဒ္ကို ဖတ္႐ႈရာတြင္ ဇာတ္လမ္းမွာ ခ်ာခ်ာလည္ေနလွ်င္ျဖစ္ေစ သီကံုး ေရးသားပံုမွာ သြယ္တန္းမေနဘဲ မၾကာခဏ ဟုိဒီခုန္ကာ ကူးေျပာင္းေနလွ်င္ျဖစ္ေစ သို႔မဟုတ္ ဇာတ္လမ္း၏ အထြတ္အထိပ္သုိ႔ မေရာက္ႏုိင္ဘဲ ဇာတ္ရိွန္မျမင့္ဘဲ တန္းေန ခဲ့လွ်င္ ျဖစ္ေစ၊ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔အေနျဖင့္ ထုိအေရးအသားကို မည္သုိ႔ မည္ပံု တည္ေဆာက္ထားေၾကာင္း သတိျပဳမိလာသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔၏ ဖတ္႐ႈပံုမွာ သာမန္ကာ လွ်ံကာမ်ဳိး မဟုတ္ေတာ့။ ၀တၳဳဇာတ္လမ္းကို ေရးသားရာတြင္ ျဖစ္ေတာ့မည္ သုိ႔မဟုတ္ အသာထိန္းထားမည္ ဟူေသာ နည္းလမ္းမ်ားကို သံုးစြဲကာ ေရးသားျခင္းျဖင့္ စာဖတ္သူ၏ စိတ္၀င္စားမႈ ရလာေအာင္လုပ္သည္ဟု အသြင္သဏၭာန္ ၀ါဒီမ်ားက ဆုိခဲ့ၾကသည္ (ဤတြင္ ဆုိလုိသည္မွာ ၀တၳဳဇာတ္ လမ္းေရးသားျခင္းမွာ ေန႔စဥ္ဘ၀ထဲတြင္ ဘာသာစကားကို သံုးစြဲသည္ကဲ့သုိ႔ လုိရင္းကို တဲ့တုိးေျပာသည္မဟုတ္) အသြင္ သဏၭာန္၀ါဒီမ်ား အလုိအရ စာေပေရးသား ေဖာ္ထုတ္မႈျပဳ ေသာ ဘာသာစကားတြင္ ဤ နည္းလမ္းမ်ားမွာ ေပၚေပၚလြင္လြင္ ရိွေနၾကသည္သာျဖစ္၏။

ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ အသြင္ သဏၭာန္၀ါဒီတစ္ဦး ျဖစ္သူ ရွေလာ့(ဗ)စကီး၃၈ က စတန္း၃၉ ၏ ထရစတန္ ရွန္ဒီ၄၀ ၀တၳဳႏွင့္ပတ္သက္၍ သာသာထုိးထုိးျဖင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ထုိ၀တၳဳမွာ ဇာတ္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ရာ တြင္ ျဖစ္ေတာ့မည္ ျဖစ္ေတာ့မည္ ဟူေသာ အေနအထားတြင္ ထိန္းထားႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ၀တၳဳ ဇာတ္ေၾကာင္းမွာ မည္သည္ မည္သို႔ဟု သိသာေပၚလြင္ မလာခဲ့။ ထုိ၀တၳဳကို ေရးသား ထားပံုမွာ ကမာၻ႕စာေပ အတြင္းတြင္ အမ်ားဆံုးေတြ႕ရေလ့ရိွေသာ ေရးသားပံုမ်ဳိးျဖစ္သည္။

သုိ႔ျဖစ္ေလရာ အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ားက စာေပ၏ ဘာသာစကား ဆုိသည္ကို အစဥ္အလာစံ တစ္ခုဆီမွ လမ္းခြဲ လာခဲ့မႈတစ္မ်ဳိးဟု ျမင္ၾကေလသည္။ ဘာသာစကား တည္ ေဆာက္မႈအတြင္းက အရိွန္အဟုန္ျဖင့္ လမ္းခြဲသြားမႈ (အၾကမ္း ဖက္ေျပာင္းလဲသြားမႈ) တစ္မ်ဳိးပင္။ စာေပဆုိသည္မွာ ၀ိေသသ ထူးေသာ ဘာသာစကားတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အလြယ္တကူသံုးစြဲေလ့ရိွေသာ သာမန္ဘာသာစကားႏွင့္ သိသိသာသာကြဲျပားျခားနားေနသည္။ လမ္းခြဲထြက္လာသည္ ကို သိသာျမင္သာရန္မွာ စံ(တစ္စံုတစ္ရာ)ဆီမွ ဦးတည္ရာ ေျပာင္းၿပီး လမ္းခြဲ ထြက္လာသည္ကို သိဖို႔လုိေပမည္။ သာမန္ ဘာသာစကား ဟူေသာ စကားအသံုးအႏႈန္း (သညာတစ္ခု အျဖစ္ သံုးႏႈန္းျခင္း)ကို ေအာက္စဖို႔ဒ္မွ ေတြးေခၚရွင္မ်ားက သေဘာက်ၾကသည္။

သို႔ရာတြင္ ေအာက္စဖို႔ဒ္မွ ေတြးေခၚရွင္ ႀကီးမ်ား၏ သာမန္ဘာသာစကားဆုိသည္မွာ ဂလာ့စေ၀ဂ်န္၄၁ က အလုပ္ၾကမ္းသမားတုိ႔ေျပာသည့္ သာမန္ဘာသာစကားႏွင့္ စိုးစဥ္းမွ်မတူ။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း၌ ေမတၱာစာေရးသား ၾကေသာ ဘာသာစကားမွာ ထုိလူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ တရားေဟာဆရာကိုေျပာသည့္ အခါတြင္ သံုးေသာ ဘာသာစကားႏွင့္မတူ(လြယ္လြယ္ဆုိရေသာ္ အရပ္ ထဲတြင္ ရည္းစားစာေရးေသာ ဘာသာစကားႏွင့္ ရြာဦးေက်ာင္း က ကုိယ္ေတာ္ကို ေလွ်ာက္ေသာ ဘာသာစကားမွာ မတူဟု ဆုိႏုိင္သည္) ဆုိခ်င္သည္မွာ ေငြေၾကးစံကို အေျခခံ၍ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းတစ္ခုအတြင္း အမ်ားသံုးရန္ ပုိက္ဆံကို တစ္မ်ဳိးတည္း ထုတ္လုပ္သည္ကဲ့သုိ႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုအတြင္း အမ်ားသံုးရန္ သာမန္ဘာသာစကားတစ္ခုတည္းရိွရမည္ဆုိေလေသာ္ သဘာ၀မက်လွ။ မည္သည့္ ဘာသာစကား(တကယ့္ဘာ သာစကား အေရးအေျပာအေျခခံဘာသာစကားကို ဆုိလုိ သည္)
ေရာေထြးေနမႈမ်ဳိး ေပါင္းစံု ပါ၀င္ေနသည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္။

လူတုိ႔၏ အတန္းအစား(အလႊာ) ေနရာေဒသ လိင္မတူ ညီမႈ အဆင့္အတန္း(အရည္အေသြး၊ ဂုဏ္ရည္) စသည္ စသည္ ျဖင့္ မတူညီၾက။ သို႔ျဖစ္ရကား ဘာသာစကားတစ္မ်ဳိးတည္း တစ္ခုတည္းတြင္ အေျချပဳကာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကို စုစည္းတည္ေထာင္ထားရန္ နည္းလမ္းမရိွ။ လူတစ္ဦးတစ္ ေယာက္၏ သာမန္သာသာစကား(စံျပဳထားေသာ ဘာသာ စကား)မွာ အျခားသူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ သာမန္ဘာ သာစကားမဟုတ္ေသာ ဘာသာစကား(သာမန္ဘာသာစကား မွ လမ္းခြဲထြက္လာေသာ ကဗ်ာဘာသာစကား၊ စာေပဘာသာ စကား၊ သုိ႔မဟုတ္ ကဗ်ာဆန္ေသာ အေရးအသား) တစ္ခုသာ ျဖစ္ေပမည္။ ဘ႐ိုက္တန္၄၂ အရပ္တြင္ လမ္းေျမာင္လမ္း ၾကားကေလးကို Ginnel ဟု သံုးႏႈန္းျခင္းမွာ ကဗ်ာဆန္သည္ဟု ဆုိႏုိင္မည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဘန္စလီအရပ္၌ သာမန္ အရပ္သံုး စကားတစ္ခုသာ ျဖစ္ေလသည္။

တစ္ဆယ့္ငါးရာစုဆီက အလြန္႔အလြန္ၿငီးေငြ႔ဖြယ္ေကာင္းလွသည့္ အေရးအသားတစ္ခု မွာ ကၽြႏု္ပ္တို႔အဖို႔ ကဗ်ာဆန္ေကာင္းဆန္ေနမည္။ ထုိသုိ႔ ျဖစ္ရသည္မွာ ေရွးက်လွေသာ သုိ႔မဟုတ္ တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနေသာ စကားလံုး၊ အသံုးအႏႈန္းမ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပမည္ (Archaism ကို ဆုိလုိျခင္းျဖစ္သည္။ ဤေနရာတြင္ အီဂဲ(လ)တန္က အထူးသျဖင့္ အဂၤလိပ္ကဗ်ာ မ်ားတြင္ ေရွးက အသံုးအႏႈန္းမ်ားကို ျပန္လည္သံုးႏႈန္းျခင္းကို ရည္ၫႊန္းလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ စကားေျပတြင္ေသာ္ ေတြ႕ရခဲ သည္။ အဂၤလိပ္စာေပတြင္ ၁၉ ရာစုခန္႔အထိ အသံုးမ်ား ခဲ့သည္။ အကယ္၍ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ကာလေပါင္းမ်ားစြာက ေပ်ာက္ဆံုးေနခဲ့ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခု၏ အေရးအသားအပုိင္းအစတစ္ခုတည္းကို အမွတ္မထင္ ေတြ႕ရိွလိုက္ရ သည္ဆုိေသာ္ ထုိအေရးအသား အပိုင္းအစကေလးမွာ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္ျဖစ္၏။ မျဖစ္၏ဟု မေျပာႏုိင္။ မေျပာႏုိင္ရသည္မွာ ထုိလူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ သာမန္ အေရးအသား သာမန္ဘာသာ စကားဆိုသည္မွာ မည္သည္မည္သုိ႔ဟု မသိၾကရသျဖင့္ ျဖစ္ သည္။ ထုိမွ်သာ မဟုတ္ေသး။

ဆက္လက္ၿပီး သုေတသနျပဳ ၾကရာမွာ ထုိအေရးအသားသည္ သာမန္ေန႔စဥ္သံုးဘာသာ စကားတစ္ခုအရ ေရးသားထားျခင္း မဟုတ္ဟုသိရိွၾကရသည္ ဆိုလွ်င္ပင္ ထုိအေရးအသားကို ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ျဖစ္သည္ဟု မဆုိႏုိင္ေသး။ အေၾကာင္းမွာ ေရး႐ိုးေရးစဥ္ သာမန္ေန႔စဥ္သံုး ဘာသာစကားအရ ေရးသားထားျခင္း မဟုတ္သည္ မွန္သမွ် ကို ကဗ်ာ၊ ကဗ်ာဆန္ဆန္ေရးသည္ဟု မဆုိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ ပါသည္။ ဗန္းစကား (Slang ကို ဆိုလိုသည္။ ဤေနရာတြင္ ဗန္းစကားဆုိသည္မွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာမ်ားလက္ခံထား သည့္ အတုိင္းအတာ အတုိင္းကို မဆုိလို။ Slang as the Language of intimacy, of everyday conversation, and as ephemeral သေဘာကို ဆုိလုိသည္။ ပါေမာကၡ အီဂဲ(လ)တန္ ေရးေနသည္မွာ အဂၤလိပ္ ဘာသာစာ အေျခခံစာေပအေၾကာင္း ဆုိသည္ကို မေမ့ၾကေစခ်င္ပါ)ကို နမူနာတစ္ခုအျဖစ္ ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ သာမန္မွ်သာ ဖတ္႐ႈၾကည့္ၿပီးေနာက္ တကယ့္ဘ၀ကို အေျခခံ ေဖာ္ထုတ္ေသာ စာေပတစ္ရပ္စာရင္း မ၀င္ဟု ဆုိရန္မလြယ္။ ထုိဗန္းစကားကို သံုးစြဲေသာ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းတြင္ ထုိအသံုးအႏႈန္း၏ အသံုး၀င္ပံု၊ သံုးစြဲပံု၊ အနက္ရပံု စသည္မ်ားကို မသိဘဲ(ထည့္သြင္း မစဥ္းစားဘဲ) တကယ့္ဘ၀ တြင္ အေျခခံေသာ စာေပ၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု မဟုတ္ဟု ေျပာဆုိရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေခ်။

႐ုပ္ရွင္အသြင္သဏၭာန္၀ါဒီမ်ားအေနျဖင့္ ဤ အခ်က္တုိ႔ ကို မသိၾကသျဖင့္ မဟုတ္။ စံမ်ားႏွင့္ လမ္းခြဲထြက္သြားၾက မႈမ်ား(ေျပာင္းလဲသြားၾကမႈမ်ား)မွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၌ တည္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သမိုင္းေရးအေျခခံ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား၌ တည္၍ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အေျပာင္းအလဲ အေရႊ႕အေျပာင္း ျပဳလ်က္ရိွေနၾကေၾကာင္းကို ၎တို႔အေနျဖင့္ သိၾကပါသည္။ ဤသေဘာ၌တည္၍ေသာ္ ကဗ်ာဆုိသည္မွာ ကာလတရား တစ္ခု၏အတြင္း မိမိက မည္သည့္ ေနရာတြင္ ရိွေနခဲ့သည္ (ကာ လတရား၌ တည္ေနေသာ မိမိ၏အေနအထား)ဆုိသည့္ အခ်က္တြင္ တည္ေနသည့္ သေဘာ ေဆာင္ေနေပေတာ့သည္။ အေၾကာင္းမွာ ဘာသာစကား၏ အပိုင္းအစ တစ္ခုသည္ “အစဥ္ အလာအတုိင္းမဟုတ္၊ သမား႐ိုးက်မဟုတ္ ျဖစ္ေနသည္ဆုိ႐ံု မွ်ျဖင့္ ေနရာတကာတြင္ျဖစ္ေစ၊ အျမဲတမ္းျဖစ္ေစ၊ ထုိသုိ႔ (အစဥ္အလာအတုိင္းမဟုတ္၊ သမား႐ိုးက်မဟုတ္” ျဖစ္ေန မည္၊ ကိုဆုိလုိသည္) ျဖစ္ေနမည္ဟု အာမမခံႏုိင္ေခ်။

အစဥ္ အလာအတုိင္း မဟုတ္၊ သမား႐ိုးက်မဟုတ္ ျဖစ္ေနရသည္မွာ ဘာသာစကား တည္ေဆာက္ထားပံု အတြင္း စံျပဳထားေသာ အေၾကာင္းရင္း တစ္စံုတစ္ရာ အေပၚသုိ႔သာ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ဤအေနအထားမွာ ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္သြားခဲ့ေသာ (ဆုိလုိသည္မွာ အစဥ္အလာ အတုိင္း မဟုတ္ရာမွ အစဥ္အလာ  အတုိင္း ျဖစ္သြားခဲ့ေသာ္) စာေပတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္ဟူေသာ္ အေရးအသားကို စာေပဟု ျမင္ရန္မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ေခ်။ အကယ္ ၍ လူတိုင္းလူတိုင္းက စားရင္းေသာက္ရင္း “အသင္ေျပာင္းလဲျခင္း အလွ်င္းမရိွ ေစာ္ကားခံရျခင္းကင္းသည့္ ဆိတ္ၿငိမ္ ျခင္း၏ကေလး”ဟူေသာ အသံုးအႏႈန္းမ်ဳိးကိုသာ သံုးႏႈန္းေနၾက မည္ဆုိေသာ္ ဤသို႔ေသာ အသံုးအႏႈန္း ဘာသာစကားမွာ ကဗ်ာဆန္ေသာ ဘာသာစကား(စာေပဘာသာစကား) ျဖစ္ ေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ။

တစ္နည္း ဆုိရေသာ္ အသြင္သဏၭာန္ အဓိက ၀ါဒီမ်ားအဖို႔ “စာေပအရာ ေျမာက္ျခင္း” ဆုိသည္မွာ ေဖာ္ထုတ္ ေရးသားထားျခင္းတစ္မ်ဳိးႏွင့္ အျခားေရးသား ေဖာ္ထုတ္မႈတုိ႔၏ အၾကားတြင္တစ္မ်ဳိးတည္း တစ္သားတည္း မဟုတ္ဘဲ ဆက္သြယ္ကာ လုပ္ေဆာင္ေနမႈ (အရပ္စကား ျဖင့္ေသာ္ အလုပ္ျဖစ္ေနျခင္း)သာ ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ဤအျမင္မွာ အျမဲတမ္း လက္ခံထားရမည္ သေဘာကို မေဆာင္။ အသြင္သဏၭာန္ အဓိက၀ါဒီမ်ားအေနျဖင့္ စာေပ ဆုိသည္ကို အနက္ဖြင့္ရန္ အားထုတ္ၾကျခင္း မဟုတ္။ စာေပ အရာေျမာက္ျခင္းကို အနက္ေဖာ္လုိၾကသည္။ ဘာသာစကားကို ၀ိေသသ ထူးျခားေအာင္ျပဳ၍သံုးစြဲကာ “စာေပအရာ ေျမာက္ေစျခင္း”ကို ေဆြးေႏြး တင္ျပလုိၾကသည္။

ဘာသာ စကားကို ၀ိေသသထူးျခားေအာင္ျပဳကာ သံုးစြဲျခင္းကို စာေပ အေရးအသားမ်ားတြင္ ေတြ႕ရႏုိင္ေသာ္လည္း ေရးသားထား ျခင္းမ်ား၏အပ အျပင္ဘက္တြင္လည္း ရိွေနၾကျပန္သည္။ စာေပဆုိသည္ကို ဘာသာစကားသံုးစြဲမႈ၌ တည္ကာ အနက္ေဖာ္ၾကမည္ဆုိေလေသာ္ စဥ္းစားရန္ အခ်က္တစ္ခုရိွ ေနျပန္သည္။ မာန္ခ်က္စတာၿမိဳ႕တြင္ မာဗလ္ၿမိဳ႕ ထက္ပို၍ မက္တာေဖာ္၄၃ သံုးစြဲရာတြင္ မ်ားေနသည့္အေၾကာင္း (ဤ ေနရာတြင္ ပါေမာကၡ အီဂဲ(လ)တန္က ေရွ႕တြင္ ေရးသားခဲ့ ေသာစာေၾကာင္းအခ်ဳိ႕ေပၚတြင္တည္ကာ အသြင္သဏၭာန္ အဓိက၀ါဒီမ်ား၏ အျမင္အေပၚအေျခခံၿပီး ဆင္ေျခတစ္ခု ထုတ္ယူျပျခင္းျဖစ္သည္။ အဓိက ေမးခြန္းမွာ ဘာသာစကား ကို ထူးျခားေအာင္ျပဳၿပီး သံုးစြဲႏုိင္သည္ ဆုိေလတုိင္းစာေပဟု ေခၚဆုိႏုိင္ပါသည္လားဟူေသာ ေမးခြန္းျဖစ္သည္။ ေန႔စဥ္ ဘ၀အတြင္း သာမန္ေျပာဆုိေရးသားၾကရာတြင္ စာေပနည္း လမ္းမ်ား(စာေပတစ္ရပ္ဟု သတ္မွတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ေရးသား ရာတြင္အသံုးျပဳေသာနည္းလမ္းမ်ား) ျဖစ္သည္။ Metonymy, Synecdoche, Litotes, Chiamus စသည္တုိ႔ကို တခုတ္တရ အလွ်ံအပယ္ မသံုးစြဲၾကေပ(ဤတြင္လည္း နားလည္လြဲမည္ စိုးသျဖင့္ မူရင္း အဂၤလိပ္စာ စာလံုး/ စကားလံုးမ်ားကို သံုးလုိက္ရသည္။

သုိ႔ရာတြင္ အသြင္သဏၭာန္အဓိက ၀ါဒီမ်ားအေနျဖင့္ ရင္းႏွီးမႈမရိွျခင္း(ကင္းကြာေနျခင္း) သေဘာမွာ စာေပ (ဤ တြင္ စာေပကိုသာ ဆုိလုိသည္။ စာေပအရာေျမာက္မႈ ကုိဆုိလုိသည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ သတိျပဳၾကေစခ်င္သည္)၏ အႏွစ္သာရပင္ ဟူေသာအျမင္ကို ဆက္လက္ေထာက္ခံထား ၾကသည္။ လက္ခံၾကသျဖင့္လည္း ဘာသာစကားကိုသံုးစြဲ ပံု၌ အေျခခံေသာ အျမင္ကို အသက္သြင္းခဲ့သည္ဟု ဆုိရ မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္ ၎တုိ႔၏အျမင္တြင္ ဘာသာစကား အေျခခံေဖာ္ထုတ္မႈ တစ္မ်ဳိးႏွင့္ တစ္မ်ဳိးမတူညီၾကျခင္းသည္ အဓိကအခ်က္ျဖစ္ေနေတာ့သည္။ သို႔ျဖစ္ေလေသာ္ အကယ္၍ စားေသာက္ဆုိင္ထဲတြင္ စားရင္းေသာက္ရင္း အျခားစားပြဲ တစ္ခုဆီမွ “ဒီလက္ေရးကျဖင့္ အေတာ့္ကိုညံ့တဲ့ လက္ေရး ပဲ” ဟု အာေမဋိတ္ျပဳသံ ၾကားရေလေသာ္ ၎င္းကို(ဘာသာ စကားကို) စာေပ ဘာသာစကားဟုတ္၊ မဟုတ္မည္သို႔ ဆံုးျဖတ္ပါမည္နည္း။

အခ်က္အလက္ အရ ဆုိရေသာ္ ထုိဘာသာစကားအသံုးအႏႈန္းမွာ စာေပဘာသာစကား ျဖစ္သည္။ ဟယ္မဆြန္း၄၄ ၏ ငတ္မြတ္ျခင္း၄၅ ၀တၳဳမွစာ တစ္ေၾကာင္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ စာေပ ျဖစ္ေၾကာင္းမည္ သုိ႔ သိရပါသနည္း။ ဘာသာအသံုးအႏႈန္းတြင္ အေျခခံ၍ ဆံုးျဖတ္ၾကည့္သည္ မဟုတ္ပါ။ ထိုအသံုးအႏႈန္းကို စာေပ ဘာသာစကား အသံုးအႏႈန္းျဖစ္သည္ဟု ေျဖဆုိရသည္မွာ ထုိစာေၾကာင္းသည္ ဟယ္မဆြန္၏ ငတ္မြတ္ျခင္း အမည္ရိွ ၀တၳဳတြင္ ပါ၀င္ေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထုိအေရးအသား မွာ ၀တၳဳဟု ေၾကညာထားေသာ အေရးအသားတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၀တၳဳတစ္ပုဒ္အေနျဖင့္ ဖတ္႐ႈခဲ့ပါသည္။ ၎၀တၳဳမွာ တကၠသုိလ္က စာေပကို ပညာရပ္တစ္ခုသင္ၾကားေသာ သင္႐ိုး တြင္ စာရင္း၀င္ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။ ေရးသားထားပံုအရ စာေပဟု ေျပာႏုိင္သည္။ ဘာသာစကားအရေသာ္ အျခားေသာ အေရး အသား အေျပာအဆိုတို႔ ထူးျခားေျပာင္ေျမာက္စြာ ထြက္ေပၚ ေနေသာ ဘာသာစကားအသံုးအႏႈန္းမဟုတ္။ ဤသို႔ေသာ ဘာသာစကားအသံုးအႏႈန္းကို စားေသာက္ဆုိင္ထဲတြင္ မည္သူမဆို ေျပာဆုိႏုိင္ေပမည္။ ေျပာဆုိရာတြင္ စာေပကို တန္ဖိုးထားတတ္သျဖင့္ စာေပ၏ တန္ဖိုးကို သိသျဖင့္ မဟုတ္။

အသြင္သဏၭာန္ အဓိက၀ါဒီမ်ား ေတြးေခၚလက္ခံထားသည့္ အတုိင္း စာေပကို ႐ႈျမင္လက္ခံရမည္ဆုိလွ်င္ စာေပကို ကဗ်ာအျဖစ္ လက္ခံၾကရေပေတာ့မည္။ ထူးျခားသည္မွာ အသြင္သဏၭာန္ အဓိက၀ါဒီမ်ား စကားေျပအေရးအသားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆင္ျခင္ေလ့လာၾကည့္ၾကရာတြင္ ကဗ်ာအေရး အသားကို ေလ့လာရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ နည္းပညာမ်ားကို သံုးစြဲခဲ့ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ စာေပဟူသည္ကို ဆံုးျဖတ္ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးၾကရာတြင္ ကဗ်ာခ်ည္းကိုသာ ေျပာဆုိၾကသည္ မဟုတ္။ ဥပမာ ဆုိရေသာ္ သဘာ၀တရား အေျခခံေသာ အေၾကာင္းမ်ား၊ ေန႔စဥ္ဘ၀ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာအေၾကာင္း မ်ားကို ေရးသားေသာ စာေပဆုိသည္မ်ားတြင္ ဘာသာစကား ကို ဖန္တီးႏုိင္စြမ္းရိွျခင္းတြင္ အေျခခံကာ ေရးသားခဲ့ၾကသည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ရံဖန္ရံခါ အေရးအသားမ်ားကို ညက္ပါေပ့ဟု လူမ်ားက ဆုိၾကသည္မွာ အေရးအသားထဲတြင္ မလုိအပ္သည္မ်ားျဖင့္ ဇာခ်ဲ႕မထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ လုိရင္းတိုရွင္း ႐ိုး႐ိုးေရးထားျခင္း၊ ေထြလီကာလီမ်ား ပါမေန ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ (ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကည့္ သင့္သည္မွာ) ျပက္လံုးမ်ား၊ ေဘာလံုးပြဲ (အားကစား)မ်ား တြင္ ၿပိဳင္တူေအာ္ဟစ္ၾကျခင္းမွာ သံၿပိဳင္ေႂကြးေၾကာ္ ၾကျခင္းမ်ား၊ သတင္းစာေခါင္းႀကီးပိုင္းမ်ား၊ ေၾကာ္ျငာ စသည္မ်ားသည္ ဘာသာစကားအရ ေပၚလြင္ထင္ရွားစြာ ရိွၾက (ရပ္တည္ေနၾက)သည္။ သုိ႔ေသာ္ စာေပအျဖစ္ မသတ္ မွတ္ၾက (ဆုိလုိသည္မွာ ဘာသာစကားအရ ေျပာင္ေျမာက္မႈ ထူးျခားမႈရိွတုိင္းစာေပဟု မသတ္မွတ္ၾကျခင္းကို ဆုိလိုသည္)။

ရင္းႏွီးမႈမရိွျခင္း(ကင္းကြာေနျခင္း အဆန္းတၾကယ္ ျဖစ္ေနျခင္း) ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျခားျပႆနာတစ္ခု ရိွေန ျပန္ပါေသးသည္။ ၎မွာ မည္သည့္အေရးအသားမဆို သေဘာ႐ိုးႏွင့္ ဖတ္ၾကည့္သည့္တုိင္ ဆန္းေနတတ္သည္ခ်ည္း ျဖစ္သည္။ လန္ဒန္က ေျမေအာက္မီးရထားဘူတာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရတတ္ေသာ စာတစ္ေၾကာင္းရိွသည္။ ေထြေထြထူးထူး မပါ။  အနက္ေထြျပားစရာမရိွ။ ဖတ္႐ႈၿပီး ဆင္ျခင္ၾကည့္ ပါ။ (မူရင္းအတိုင္း အဂၤလိပ္လိုပင္ ေရးျပပါေစ) Dogs must be carried on the escalator ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ ေသာ္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေရးထားသည္ဟု ထင္စရာရိွေသာ္ လည္း မရွင္းလွ။ (ေရးသားထားပံုအရေသာ္) ေခြးမပါလွ်င္ ဓာတ္ေလွကား (Escalator ကို လြယ္လြယ္ဘာသာျပန္ထား ျခင္း ျဖစ္သည္) ေပၚမတက္ရဟု ဆုိလုိပါသည္လား။ ဓာတ္ေလွကားစီးရန္အတြက္ လမ္းေပၚတြင္ သြားေနေသာ ေခြး ေလေခြး လြင့္တစ္ေကာင္ေကာင္ကို ဖမ္းၿပီးေပြ႕ခ်ီသြားရေတာ့ မည္ကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနသည္။

တည့္တည့္ႀကီး ေရးထားသည္ဟု ထင္ရေသာ ေၾကညာစာမ်ားတြင္ ေထြျပားႏုိင္မႈမ်ား ပါ၀င္ ေနတတ္ၾကေလသည္။ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံတြင္ သံုးေလ့ရိွေသာ ‘Rufuse to be put in this basket’ ဟူေသာ ေၾကညာခ်က္မ်ဳိး။ သုိ႔မဟုတ္ လမ္းၫႊန္သေဘာျဖင့္ ေရးထားေသာဆုိင္း ဘုတ္မွ ‘Way Out’  (ျမန္မာဘာသာစကားအရေသာ္ ထြက္ေပါက္ဟု ဆုိႏုိင္သည္) ဟူေသာ အေရးအသားမ်ဳိးမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္မွတစ္ဦး တစ္ေယာက္က ဖတ္႐ႈေသာ္ အနက္တစ္မ်ဳိး ေဆာင္ေနေပမည္။ ထုိသုိ႔ေသာ ေထြျပားေနမႈမ်ားကို ေဘးသို႔အသာ ဖယ္ထား သည့္တိုင္ လမ္းၫႊန္ဆုိင္းဘုတ္မွ ေရးသားထားခ်က္ကို  စာေပအျဖစ္ ဖတ္႐ႈၾကည့္ႏုိင္သည္မွာ ေပၚလြင္ေနျပန္ေသး သည္။ ဖတ္သည့္ လူအေနျဖင့္ လမ္းၫႊန္ဆုိင္းဘုတ္မွ တစ္သံ တည္းစီသာထြက္ေသာ စာလံုး (ဤတြင္ Dog must be ဆုိလုိ သည္)ကို ဖတ္မိလုိက္ၿပီး အငိုက္မိသြားႏုိင္သည္။ စာလံုး မ်ား၏ အနက္ေနာက္သုိ႔ ေကာက္ေကာက္ပါ ေအာင္လုိက္ကာ စဥ္းစားၾကည့္ေနမိကာ စိတ္အစဥ္ပ်႕ံလြင့္ေန ေပေတာ့မည္။ ဃေမမငနိ ကဲ့သုိ႔ေသာ စာလံုးဆီသို႔ ေရာက္ေသာ္ ေတြးဆစရာ (ေတြးဆၾကည့္ႏုိင္စရာ) အနက္မ်ားမွာ အမ်ားရိွလာေတာ့ သည္။ လမ္းေကာင္းေကာင္းမေလွ်ာက္ႏုိင္သည့္ ေခြးမ်ားကုိ ကယ္တင္ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ရန္ပင္ သတိေပးသလိုလို။ ေတြးဆၾကည့္ရန္လုိလို ျဖစ္ေနသည္။

အက္စ္ကေလတာ Escalator ဟူေသာ စာလံုး၏ အသံထြက္ကိုက တက္သံ က်သံမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားေလရာ တကယ့္အက္စက ေလတာကဲ့သုိ႔ပင္ ဆင္းခ်ည္တက္ခ်ည္ပါတကားဟု ေတြး ၾကည့္ရေတာ့မည္လုိလုိ ျဖစ္ေနျပန္ေတာ့သည္။ ဤသို႔ ေတြး ဆၾကည့္မိၾကပုံမ်ားမွာ အခ်ည္းအႏွီးပင္ျဖစ္သည္ဟု ဆုိလုိ ေသာ္ ဆုိႏုိင္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ကဗ်ာအရာ ေျမာက္သည္ဟုဆုိသည့္ ေရးသားေဖာ္ထုတ္ခ်က္မ်ားတြင္ ေတြ႕ရတတ္သည့္စာလံုး အတိုအျပတ္မ်ားကို ဖတ္႐ႈရျခင္း ထက္ပို၍ အခ်ည္းအႏွီး ျဖစ္သည္ဟူ၍ကား မဆုိသာေခ်။ ထုိသု႔ိျဖစ္ရကား စာေပဆုိသည္ကို စဥ္းစားၾကည့္ရာတြင္ လူမ်ား အေနျဖင့္ ေရးသား ေဖာ္ထုတ္မႈ ဆုိသည္ကို ဘာလုပ္ လုိက္ၾကပါသလဲ ဟူေသာ ေမးခြန္းထက္ ေရးသားေဖာ္ထုတ္ မႈဆုိသည္က လူမ်ားကို ဘာလုပ္ လုိက္ပါသလဲ ဆုိသည္ကို ဦးစားေပး စဥ္းစားၾကည့္ရန္ ျဖစ္လာသည္။
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ျမင့္သန္း
(ေရႊအျမဳေတ မဂၢဇင္း၊ဇူလိုင္လ ၂၀၁၂)
ေအာက္ေျခမွတ္စု ။ ။
1-    Shakespeare, Webster, Marvell and Mitlton
2-    Francis Bacon
3-    John Donne
4-    Bunyan
5-    Sir Thomas Browne
6-    Hobber’s Leviahan
7-    The First Earl of Clarendon ကိုဆုိလုိသည္။
Edward Hyde အမည္ျဖင့္ သမုိင္းစာမ်ားေရးခဲ့သည္။
8-    The History of Rebellion and Civil Wars in Ireland ႏွင့္ The History of rebellion and Civil Wars in England: Begun ib the Year 1641 တို႔ကို ဆုိလုိသည္။
9-    Comeille and Racine
10-    Due de laRochefoucauld
11-    Jacques Benigne Bossuet
12-    Nicolas Boileau-Despreaux
13-    Madame de Sevigne
14-     Rene Descarte
15-     Pascal
16-     Lamb
17-     Bentham
18-     Macaulay
19-     Marx, Karl
20-     Mill
21-     Darwin
22-     Herbert Spencer
23-     Icelandic
24-     Edward Gibbon,
The History of the Decline and the Fall of Roman Empire  ကိုေရးသားခဲ့သူ။
25-    John Henry Newman
26-     Superman comic
27-     Mills and Boon အေပါစား၊ အေပ်ာ္ဖတ္ မိန္းမ ႀကိဳက္ အခ်စ္၀တၳဳမ်ားကို ရည္ၫႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။
28-    Roman Jacobson
29-     Vicktor Shlovsky
30-     Osip Brik
31-     Yury Tynyanov
32-     Boris Eichenbaum
33-     Boris Tomashevsky
34-     Pushkin’s Eugene Onegin
35-     Don Quixote
36-     Allegory- A story with second distinct meaning partially hidden behind its literal or visible meaning. Chris Baldick. 1991. Oxford Concise Dictionary of Literary Terms. P.5
37-     Gerard Manley Hopkins
38-     Viktor Shlovsky
39-     Laruence Sterne
40-     Tristram Shandy
41-     Glaswegian
42-     Brighton
43-     Metaphor
44-     Knut Hamsun
45-     Hunger