ဇြန္လ အုတ္တစ္ခ်ပ္ သဲတစ္ပြင့္ က႑ကိုေတာ့ ေမတၱာမိုးနဲ႕ စတင္ လိုက္ခ်င္ပါတယ္။

ေမတၱာ မိုးျမန္မာ ပရဟိတ လူငယ္ အဖြဲ႕ဟာ အဖြဲ႕အေနနဲ႕ ဖြဲ႕စည္း ခဲ့တာလည္း ၾကာၿပီ ျဖစ္သလို၊ အေတြ႕အၾကံဳ မ်ားစြာရွိတဲ့ လူငယ္ေတြနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႕ တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေမတၱာမိုး ျမန္မာ ပရဟိတ လူငယ္ အဖြဲ႕ကို ေရြးခ်ယ္ျဖစ္လိုက္တယ္ ဆိုေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းတဲ့  အေၾကာင္းေတြ ရွိေနမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ေမတၱာမိုး ျမန္မာအဖြဲ႕ကို ေစတနာ့ ၀န္ထမ္း အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ၉ ေယာက္က ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ေမလမွာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ ပရဟိတ လူငယ္အဖြဲ႕ေလးတစ္ခု အျဖစ္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။

ေမတၱာမိုး ျမန္မာ အဖြဲ႕ကို လက္ရွိ အခ်ိန္မွာေတာ့ ကိုရန္ထိုက္စံ၊ မေရႊ၀တ္မႈံ၊ ကို၀င္းႏိုင္ဦးနဲ႕ ကိုေ၀လင္းေအာင္တို႕ သူငယ္ခ်င္း ၄ေယာက္က ဦးေဆာင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိပါတယ္။ အဖြဲ႕ အေနနဲ႕ လႈပ္ရွားျဖစ္တဲ့ အဓိက လုပ္ငန္း ၂ ခုကေတာ့ အပတ္စဥ္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးျခင္းနဲ႕ ပညာေရးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႕ မလုပ္ခင္ကတည္းက ျပည္တြင္း NGO တစ္ခုမွာ ေစတနာ့၀န္ထမ္း အျဖစ္ ၀င္လုပ္ၾကပါတယ္။ အလုပ္ အတူတူ လုပ္ျဖစ္ၾကတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ စုၿပီး ကိုယ့္အေနနဲ႕ ပိုေကာင္းမယ္ ထင္တဲ့ အလုပ္ ကေလးေတြ တြဲလုပ္ျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီလို လုပ္ရင္းကေန တစ္ျဖည္းျဖည္း ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ လုပ္ႏိုင္လာတယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႕ ေမတၱာမိုး ျဖစ္လာတာပါ။ ေမတၱာ ဆိုတာကေတာ့ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီ ေပးရင္ နည္းနည္းပဲ ရတယ္ေလ။ ေမတၱာေတြကို မိုးအျဖစ္ ရြာခ်လိုက္ေတာ့ လူေတြ အမ်ားႀကီးကို ေမတၱာေတြ မ်ားမ်ား ေပးႏိုင္တာေပါ့” လို႕ ကို၀င္းႏိုင္ဦးက ေမတၱာမိုး ျဖစ္ေပၚလာပုံကို ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။ ကို၀င္းႏိုင္ဦးက ေမတၱာမိုး အဖြဲ႕ရဲ႕ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ မႈေပးတဲ့ လုပ္ငန္းကို အဓိက လုပ္ေဆာင္ ေပးေနတဲ့ သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေမတၱာမုိး ျမန္မာ အဖြဲ႕ဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေတာင္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္မွာ ရွိတဲ့ ေရႊ၀ါ၀င္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းမွာ အပတ္စဥ္ တနဂၤေႏြ ေန႕တိုင္း အခမဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ ေရႊ၀ါ၀င္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းမွာ အခုလို အခမဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကတည္း အပတ္စဥ္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တာပါ။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈေပးတဲ့ လုပ္ငန္းနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး “ေဆး၀ါးနဲ႕လိုအပ္တဲ့ အသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းေတြ၊ ေတာင္ဒဂုံကို သြားတဲ့ အသြားအျပန္ ကုန္က်စရိတ္ေတြကို ေက်ာင္း ကပဲ ဘုန္းဘုန္းက ပံ့ပိုးေပးပါတယ္။ တစ္ပတ္တစ္ခါ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးတဲ့ အတြက္ ကုန္က် စရိတ္ကို တတ္ႏိုင္ေပမဲ့၊ ေဆး႐ံုတက္ၿပီး ကုသမႈ ခံယူဖို႕အထိ လိုအပ္ေနတဲ့ လူနာေတြ အတြက္ေတာ့ ေငြအင္အား မလုံ ေလာက္ေသးဘူး”လို႕ ကို၀င္းႏုိင္ဦးက ဆိုပါတယ္။

ေမတၱာမိုး အဖြဲ႕ဟာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ေရႊ၀ါ၀င္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းမတိုင္ခင္ကလည္း တြံေတးၿမိဳ႕နယ္ ေရတိမ္ေက်းရြာနဲ႕ ဧရာ၀တီတိုင္း ေမာ္ကၽြန္းၿမိဳ႕တို႕မွာလည္း သြားေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့ ဖူးပါတယ္။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ အခါ လူငယ္ပရဟိတ အဖြဲ႕ေတြ ၾကဳံ ေတြ႕ၾကရေလ့ ရွိတဲ့အတိုင္း အခက္အခဲ တခ်ိဳ႕နဲ႕ ၾကဳံရပါတယ္။ ေမတၱာမိုး က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ အဖြဲ႕ဟာ ေရႊ၀ါ၀င္း ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေက်ာင္းမွာ အပတ္စဥ္ တနဂၤေႏြ ေန႔တိုင္း သြားေရာက္ ကူညီေပးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ စေနေန႔ ေတြမွာ လုိက္ပါ ကူညီေပးႏိုင္မယ့္ ဆရာ၀န္ေတြကို စုစည္း ရပါတယ္။

လက္ရွိမွာ လူနာ အေယာက္ ၁၅၀ ၀န္းက်င္ ရွိတာေၾကာင့္ အနည္းဆုံးၾကည့္႐ႈ ေပးမယ့္ ဆရာ၀န္ ၄၊ ၅ ေယာက္ခန္႕ လိုအပ္တယ္ လုိ႕ ဆိုပါတယ္။ ပုံမွန္လိုက္ၿပီး ၾကည့္႐ႈေပးေနက် အမာခံဆရာ၀န္ေတြ ရွိတယ္လို႕ ဆိုေပမဲ့လည္း အားလုံးက ေစတနာ့ ၀န္ထမ္း အျဖစ္ ကူညီ ေပးေန ၾကတဲ့ လူငယ္ေတြ ျဖစ္တာမို႕ သူတို႔ေတြ မအားလို႕ မလိုက္ျဖစ္ဘူး ဆိုတဲ့ ေန႕ေတြလည္း ရွိတတ္ပါ တယ္။ ဆရာ၀န္ စုေဆာင္းရတဲ့အခက္အခဲ တခ်ိဳ႕ နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး “တစ္ခါတေလ လုိက္ၿပီး ကူညီေပးတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒီဆရာ ၀န္ေတြကိုလည္း ေခၚခ်င္ပါတယ္။ ေတာင္ဒဂုံကို သြားတဲ့ တကၠစီက လူ ၅ ေယာက္ပဲ ဆံ့တာ ဆိုေတာ့။ တစ္ခါတေလ ဆရာ၀န္က ၇ ေယာက္၊ ၈ ေယာက္ ေလာက္ ျဖစ္ေနတယ္။ တစ္ခါတေလ က်ေတာ့လည္း ဆရာ၀န္ ၅ ေယာက္ေလာက္ ရွိရမွာ။ ၂ ေယာက္ ၃ ေယာက္ေတာင္ မနည္းစုရ တယ္”လို႕ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ အစီအစဥ္ကို အဓိက တာ၀န္ ယူထားရသူ တစ္ေယာက္ ၾကဳံေတြ႕ရတတ္တာေတြကို ကို၀င္းႏိုင္ဦးက ေျပာျပပါတယ္။

ဆရာ၀န္စုေဆာင္းရတဲ့ အခက္အခဲေတြ ရွိ သလို လူနာေတြနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ၾကဳံေတြ႕ရတဲ့ အခက္အခဲေတြလည္း ရွိပါတယ္။ လူနာေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးၾကဳံေတြ႕ရတတ္တဲ့ ျပႆနာကေတာ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈခံယူဖို႕အတြက္ အလွည့္က် တိုကင္နံပါတ္ေတြကို စနစ္တက်ယူ မထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကို၀င္းႏိုင္ဦးက လူနာ ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး “မနက္ပိုင္းမွာ အလွည့္က် တဲ့သူေတြကို မနက္ပိုင္းမွာပဲ လာျပေစခ်င္တယ္။ မနက္က လူနာေတြက ညေနပိုင္း လာျပၾကေတာ့ အခ်ိန္က မွန္းထားတာထက္ ပိုၾကာၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း အိမ္ျပန္ရတာေတြ ခက္ကုန္တယ္။ စနစ္တက်ေလး ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။

တခ်ိဳ႕ကလည္း အလကား ရတာဆိုေတာ့ တန္ဖိုး မထားတာလား မေျပာတတ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ စိတ္မပ်က္ပါဘူး။ စေနေန႔လို ေန႕မ်ိဳးမွာ စိတ္ရႈပ္ေနရေပမဲ့ တနဂၤေႏြေန႔မွာ အားလုံး ၿပီးသြားရင္ အားလုံးေမ့ ၿပီး စိတ္ထဲမွာလည္း ေက်နပ္မိတယ္”လို႕ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အခက္အခဲ တစ္ခုကေတာ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးတဲ့ လုပ္ငန္းရဲ႕ လက္ရွိ ေငြေၾကး အေျခအေနေၾကာင့္ အကူအညီ ေပးခ်င္သေလာက္ မေပးႏိုင္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး ပုံမွန္ စြဲေသာက္ သြားသင့္တဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေဆးေတြကို ေသာက္ကို ေသာက္ရမယ့္ အေျခအေနလည္း ျဖစ္တယ္  ေဆးေတြကလည္း ေစ်းႀကီးတဲ့ အခါ ေငြေၾကး အခက္အခဲေၾကာင့္ အကူအညီ ေပးႏိုင္ဖို႕ အခက္အခဲ ျဖစ္ရပါတယ္။ လူနာရဲ႕ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး ေစတနာ့၀န္ထမ္း အျဖစ္ လာေရာက္ အကူအညီ ေပးၾကတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြ အားလုံး စုေပါင္း ထည့္၀င္ထားတဲ့ ေငြတခ်ိဳ႕ထဲကေန ေဆးဖိုးရဲ႕တစ္၀က္ျဖစ္ေစ၊ အျပည့္အ၀ျဖစ္ေစ လစဥ္ ကူညီ ေပးၾကပါတယ္။

ေဆး႐ံုတက္ၿပီး ေဆးကုသဖို႔ လိုအပ္တဲ့ လူနာေတြရဲ႕ အေျခအေနနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး”ေဆး႐ံု တင္မွရမယ့္ အေျခအေန ရွိတဲ့ လူနာတစ္ေယာက္ အတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ ေတာင္ဒဂုံလို ေနရာကေန အနီးဆုံးက စံျပ ေဆး႐ံုပါပဲ။ ေဆး႐ံု အထိ ေရာက္ေအာင္ သြားရင္ ကုန္က်မယ့္ ကုန္က်စရိတ္ေလာက္ကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္ တို႕က ကူညီ ေပးႏိုင္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အကူအညီ ေပးႏိုင္တယ္ ဆိုတာကလည္း Budget ေပၚမူတည္ၿပီး ကူညီ ေပးႏိုင္တာဆိုေတာ့ အတိုင္းအတာ တစ္ခုအထိပဲ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေဆး႐ံု သြားဖို႕ တခ်ိဳ႕လည္း မတတ္ႏိုင္ၾကဘူး။ ေဆး႐ံုက စတက္ၿပီ ဆိုကတည္းကိုက ေဆးနဲ႕ဆက္စပ္ပစၥည္းေတြကို ၀ယ္ရ ၿပီေလ။ အဲဒါေတြကို မတတ္ႏိုင္တဲ့ လူနာေတြက်ေတာ့ ျပန္ဆင္းေျပးတာေပါ့။

အဲဒီလို ဆိုေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕အကူအညီ ေပးရတာ အလကား ျဖစ္သြား တာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ တို႕ကေတာ့ ေဆးရုံ ပို႕ေပးတဲ့ အထိပဲ သူတို႕အေျခအေနကို သိရတာပါ။ ေဆး႐ံုေပၚ ေရာက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းကေတာ့ မသိရေတာ့ဘူး”လို႕ ကို၀င္းႏိုင္ဦးက သူ႕ရဲ႕ အေတြ႕အၾကဳံေတြကို ရွင္းျပပါတယ္။ ကို၀င္းႏိုင္ဦးရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ အရ လူနာေတြရဲ႕ ေဆး႐ံု ေၾကာက္ရတဲ့ အေၾကာင္းကိုလည္း သိခဲ့ရ ပါတယ္။“ကၽြန္ေတာ့္ အေတြ႕အၾကဳံ အရ အေျခခံ လူတန္းစား ျပည္သူေတြ၊ လူနာေတြေပါ့။ သူတို႕က ေဆး႐ံုကို အရမ္းေၾကာက္တယ္။ ေတာင္ဒဂုံမွာ ေဆးကုရင္းနဲ႕ပဲ ဆုံတဲ့ ႏွလုံးေရာဂါသည္ လူနာ တစ္ဦးဆိုရင္ သူရဲ႕အေျခအေနက ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႕ကို ေဆး႐ံု တက္ေစခ်င္တယ္။ ေဆး႐ုံသြားမွ ရမယ္။ ကၽြန္ေတာ္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကူညီပါမယ္လို႕ ေျပာတာကို သူက ဆရာရယ္ ေဆး႐ံု မတက္ပါရေစနဲ႕။ ဆရာ ကုခ်င္သလို ကုပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ေသသြားလည္း ဆရာ့ကို စိတ္မဆိုးပါဘူး။ ေဆး႐ံု မသြားပါရေစနဲ႕လို႕ ေျပာတာ။ သူ႕စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေနတာက ေဆး႐ံု သြားရ မွာကို ေသရမွာထက္ ေၾကာက္ေနတာ”လုိ႕ သူနဲ႕ ဆုံခဲ့ရတဲ့ လူနာတစ္ဦး အေၾကာင္းကို စိတ္မေကာင္းစြာ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ေဆး႐ံုကို လူနာရွင္ အေနနဲ႕ေရာ ဆရာ၀န္ အေနနဲ႕ပါ သြားဖူးပါတယ္။ ေဆး႐ံု ေရာက္တာနဲ႔ ဂိတ္ေပါက္ကေန စၿပီး ေဟာက္တာပဲ။ ေဆး႐ံုကို ပထမဆုံး လာတဲ့သူအေနနဲ႕ဆိုရင္ မသိရင္ေတာ့ ေမးမွာေပါ့။ ေဆး႐ံု ဆိုတာမ်ိဳးက လူတိုင္း သြားေနက် ေနရာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးေလ။ လူနာျဖစ္လာၿပီ ဆိုကတည္းက သူ႕မွာ ေၾကာက္စရာ အေၾကာင္းေတြ တစ္ပုံႀကီးနဲ႕ေလ။ အဲဒီေတာ့လည္း ေဆး႐ံု ေၾကာက္တာ သိပ္ေတာ့ မဆန္းပါဘူး”လို႕ သူ႕ရဲ႕ေဆး႐ံုနဲ႕ လူနာအေပၚ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြကို ထပ္မံျဖည့္စြက္ ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

အခု အခ်ိန္အထိ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ အဆင္ ေျပေနတာဟာ ဂ်ဳနီယာ ေမာင္ႏွမေတြေၾကာင့္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္ကို လူနာေတြ အတြက္ သုံးတဲ့အခါေလ်ာ့ မသြားရေစ ေအာင္လည္း သြားလာေရး ခရီး စရိတ္ေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး သြားလာ ၾကပါ တယ္။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ အခါ အျဖစ္ အမ်ားဆုံး ေရာဂါေတြကေတာ့ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳနဲ႕ အေရျပား ကူးစက္ ေရာဂါေတြ ျဖစ္ၿပီး၊ ေလျဖတ္ ေ၀ဒနာ ခံစား ေနရတဲ့ လူနာ အမ်ားစုလည္း ပါ၀င္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ေမတၱာမိုး အဖြဲ႕အေနနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ အျပင္ Health Education  ပိုင္းကို လည္း ေပးႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ ေနပါတယ္။

Health Education  အစီအစဥ္ စတင္ႏိုင္ဖို႔ ေငြေၾကးနဲ႕ လူ အင္အား လိုအပ္ေနတာေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ဇန္န၀ါရီ လကတည္းက စတင္ဖို႕ ႀကိဳးစား ခဲ့ေပမဲ့လည္း အစီအစဥ္ကို ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Health Education  ေပးခ်င္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ နာတာရွည္ ေရာဂါသည္ေတြ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ Health Education  ေပးျခင္းအားျဖင့္ ရရွိႏိုင္မယ့္ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကေတာ့ မိသားစုေတြရဲ႕ထြက္ေငြေတြ သိသိသာသာ ေလ်ာ့သြားမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ေဆးခန္းလည္း ခဏခဏ သြားစရာ မလိုေတာ့ဘဲ ေနထိုင္၊ စားေသာက္မႈ ပုံစံမွန္လာၿပီး၊ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ က်န္းမာေရးကို Control  လုပ္ႏိုင္ သြားတဲ့အခါ သိပ္ျပင္းထန္တဲ့ ေရာဂါမ်ဳိး မဟုတ္ရင္ ဆရာ၀န္နဲ႕ေဆးမရွိလည္း ျဖစ္တဲ့ အေျခအေနကို ရရွိႏိုင္မွာပါ။

အဲဒီလို က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတ ရွိသြားတဲ့ အခါ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳလို ေရာဂါမ်ဳိးေတြလည္း အျဖစ္ နည္းသြားႏိုင္ ပါတယ္။ Health Education  ေပးခ်င္တာက ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေဆးကုသတဲ့ အခါ လူနာေတြ သိပ္ မ်ားေနရင္ ေသခ်ာ ရွင္းျပေနရင္းနဲ႕ က်န္သြားတာ ေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုး ေရာဂါရွိတဲ့ လူနာမ်ဳိး ဆိုရင္ ေပးထားတဲ့ ေဆးကလည္း ရွိေတာ့ အငန္ ေလးစားလိုက္၊ ေဆးေလး ေသာက္လိုက္နဲ႕ဆိုေတာ့ ႐ုတ္တရက္ ေလျဖတ္ သြားႏိုင္တယ္။ အဲဒီလို သူတုိ႕အရင္ သိထားတဲ့ အေတြးအျမင္ မွားေတြ ရွင္းသြားေအာင္ လုပ္ေပးခ်င္တာပါ”လို႕ ကို၀င္း ႏိုင္ဦးက Health Education  ေပးခ်င္တဲ့အေၾကာင္း နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပပါတယ္။

ေမတၱာမိုး ျမန္မာ ပရဟိတ လူငယ္အဖြဲ႕ရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းအျပင္ပညာ ေရးActivity  ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ကိုေ၀လင္းေအာင္က ဆက္လက္ ရွင္းျပေပးခဲ့ပါ တယ္။ “ကၽြန္ေတာ္တို႕အဖြဲ႕ရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ ခ်က္က အနာဂတ္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႕၀င္ေတြ Change Agent ေတြအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခ်င္ တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ အထူးသျဖင့္ ေက်းလက္ေန ျပည္သူေတြေပါ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ကို ပိုၿပီး စိတ္၀င္စား လာေစခ်င္တယ္။ ဘယ္လိုDevelopment  မ်ိဳးလဲဆိုရင္ ညီမွ်မႈ ရွိရမယ္၊ ေရရွည္တည္တံ့ႏိုင္တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ရမယ္။

အဲဒီလို လုပ္တဲ့ အခါမွာလည္း လူငယ္ေတြ ကို အဓိကထားမယ္။ ဒါကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ အနာဂတ္ ရည္ရြယ္ခ်က္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အဓိက လုပ္ေနတဲ့ အပိုင္းႏွစ္ပိုင္း ျဖစ္တဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့ လုပ္ငန္းနဲ႕ပညာေရးေပါ့။ ပညာေရးမွာ ဆိုရင္  Capacity Building  နဲ Psychosocial Support  ဆိုၿပီး ႏွစ္ခု ထပ္ခြဲထားပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ Community Mobilize  လုပ္ေပးတာလည္း ရွိပါတယ္။ Community Mobilize  ကိုေတာ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးဖူးတဲ့ ေနရာေတြမွာပဲ လုပ္တာ မ်ားပါတယ္။ ဒါမွလည္း အဲဒီေဒသမွာ ရွိတဲ့ သူေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးၿပီးသားလည္း ျဖစ္တယ္။ သူတို႕လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕အေပၚယံုၾကည္ၿပီးသားျဖစ္ တယ္”လို႕ဆိုပါတယ္။

Community Mobilize  လုပ္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ ရပ္ရြာမွာ ရွိတဲ့သူေတြနဲ႕ ေဆြးေႏြးၿပီး ရပ္ရြာမွာ အဓိက လိုအပ္ေနတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ ေဖာ္ထုတ္ တတ္လာေစၿပီး၊ အဲဒီလို လိုအပ္ခ်က္ေတြကို သိလာတဲ့အခါ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း တျဖည္းျဖည္း လုပ္ေဆာင္ လာႏိုင္ေအာင္ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမတၱာမိုး ျမန္မာ အဖြဲ႕ကို ျပင္ပက စိတ္၀င္စားလို႔ ဆက္သြယ္လာတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက Capacity Building  ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလာတဲ့ အခါမွာလည္း သင္တန္းေတြ ေပးပါတယ္။ Capacity Building  ေပးတဲ့အခါ Leadership  (ေခါင္းေဆာင္မႈ စြမ္းရည္)၊  Team   Building, Problem Solving? Negotiation Skills  နဲ႕ Proposal Writing တို႕ကို သင္ၾကား ေပးပါတယ္။

အေျခခံ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးတဲ့အခါ ကိုယ္ခႏၶာပိုင္းသာမက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကိုလည္း အကူအညီ ေပးပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အတြက္ ကိုေတာ့ Counselling Services  ေတြေပးပါတယ္။ ေမတၱာမိုး အဖြဲ႔ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္ေတြဟာ အရင္ကလည္း ေစတနာ့ ၀န္ထမ္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ဖူးသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြမ္းျခံကုန္းၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ရြာတစ္ရြာမွာလည္း မူလတန္းလြန္ ေက်ာင္းတစ္ခု စတင္ တည္ေထာင္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါ ေသးတယ္။

“နာဂစ္ အၿပီးမွာ Burmese Medical Association of Australia (BMAA)  အဖြဲ႕နဲ႔အတူ ကြမ္းျခံကုန္းၿမိဳ႕နယ္က ရြာတစ္ရြာကို က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးဖို႕သြားတယ္။ အဲဒီလိုသြား ရင္းနဲ  Community Mobilize  လုပ္ပါတယ္။ ရြာက လူေတြနဲ႕ စကား ေျပာျဖစ္တယ္။ အဲဒီရြာက သြားလာေရး လုံး၀ အဆင္မေျပဘူး။ ရြာမွာ ကုန္းလမ္းခရီးက လုံး၀ မေပါက္ဘူး။ ေရလမ္း တစ္ခုပဲ ရွိတယ္။ ေရလမ္းကလည္း ေရအတက္အက် ရွိေတာ့သြားလာ ေရးကခက္ခဲတယ္။ အေရးေပၚ အေျခအေန ၾကဳံေတြ႕ရတဲ့ လူနာေတြ ဆိုရင္ အနီးဆုံး က်န္းမာေရး ေဒသႏၲရဌာနကိုေတာင္ အခ်ိန္မီ မသြားႏိုင္ပါဘူး။

သူတို႕ကေတာ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးကို အဓိက ထားတာေပါ့။ လမ္းပန္းဆက္ သြယ္ေရးကေတာ့ သိန္းရာနဲ႕ခ်ီၿပီး ကုန္က်မွာဆို ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လည္း မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အဲဒီရြာမွာ မူလတန္း ေက်ာင္းပဲ ရွိတယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ ရဲ႕ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ကြမ္းျခံကုန္းၿမဳိ႕နယ္ကို သြားၿပီး အလယ္တန္း အဆင့္ပညာကို ဆက္လက္ သင္ယူႏုိင္ပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ ေက်ာင္း လုံး၀ ဆက္မတက္ၾကေတာ့ ေလးတန္းမွာပဲ အမ်ားစုက ၿပီးသြားတယ္။ အမ်ားစုကလည္း ေက်ာင္းစာ ဆက္သင္ၾကတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းထုိင္ ဆရာေတာ္ ရယ္၊ ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာမႀကီးနဲ႕ ဆရာမေတြရယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတြရယ္ တုိင္ပင္ၾကၿပီး ပထမ ေျခလွမ္း အေနနဲ႕ ဒီေက်ာင္းေလးကို လုပ္ျဖစ္သြားတာပါ”လို႕ ကိုေ၀လင္းေအာင္ ဆိုပါတယ္။

ေမတၱာမိုး အဖြဲ႕ အေနနဲ႕ အဲဒီရြာမွာ အစိုးရ မူလတန္း လြန္ေက်ာင္း လိုင္စင္ ေလွ်ာက္ထားစဥ္ အတြင္း ၃ႏွစ္တာ ပညာသင္ႏွစ္ အတြက္လည္း ေငြေၾကး အျပင္ ေက်ာင္းသုံး ပစၥည္းမ်ားကိုလည္း အကူအညီ ေပးခဲ့ပါေသးတယ္။ မူလတန္းလြန္ ေက်ာင္းအျဖစ္ မဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခင္မွာေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရး ေက်ာင္းအျဖစ္ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ပညာသင္ႏွစ္ကေန စၿပီး အလယ္တန္း အဆင့္ပညာ (အတန္းပညာ)ကို သင္ယူႏိုင္ေအာင္ ၀ိုင္း၀န္း ႀကိဳးစားခဲ့ၾကပါတယ္။ ပထမ စာသင္ႏွစ္ အျဖစ္ စတင္ခ်ိန္မွာ ပဥၥမတန္းမွာ တက္ေရာက္ သင္ၾကားသူ ေက်ာင္းသား/သူ ၁၈ ေယာက္ရွိတယ္လုိ႕ သိရပါတယ္။

ပဥၥမတန္းကို သင္ၾကားေပးဖို႕ အတြက္ ဆရာမကိုေတာ့ ကြမ္းျခံ ကုန္းၿမိဳ႕နယ္ မန္က်ည္းကန္ရြာကေခၚယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စာသင္ေပးတဲ့ ဆရာမေတြအတြက္ လစာကို တစ္လငါးေသာင္းက်ပ္ သတ္မွတ္ၿပီး၊ အစုိးရ၀န္ထမ္းမ်ား အတိုင္း ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္မ်ား အတြက္ပါ ေထာက္ပံ့ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမတၱာမိုးအဖြဲ႕နဲ႕အတူ တစ္ဦးခ်င္း ေစတနာရွင္မ်ား သာမက အဖြဲ႕အစည္းေတြကလည္း အကူအညီ ေပးၾကပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘာလို႕ ၃ ႏွစ္ ပေရာဂ်က္ လုပ္ျဖစ္တာလဲ ဆိုေတာ့ ၃ ႏွစ္ျပည့္တာနဲ႕ အစိုးရက မူလတန္းလြန္ေက်ာင္း ခ်ေပးေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္က်ရင္ အစိုးရ၀န္ထမ္း ဆရာေတြ လႊတ္ေပးပါမယ္။ အခုကၽြန္ေတာ္တို႕ ဆရာေတြ အတြက္ ေပးရတဲ့လစာစရိတ္သက္သာ သြားပါမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ၃ ႏွစ္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ မရမက အကူအညီ ေပးခဲ့ပါတယ္။ စုစုေပါင္း ၃ ႏွစ္ပေရာဂ်က္အတြက္ ၃၆ သိန္းကုန္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြဆီက တစ္ႏွစ္လုံးစာ အတြက္ ေက်ာင္းလခ ၂ ေသာင္းေကာက္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕က ေက်ာင္းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဘာကိုမွ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါဘူး။ ရြာကပဲ သူတို႕ကိုယ္တိုင္ ဆုံးျဖတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ က အဓိက က်တဲ့ ကနဦးေငြကို ခ်ေပး႐ံုသက္ သက္ပါပဲ။ တစ္ႏွစ္ၿပီး တစ္ႏွစ္ အတန္းေတြ တိုး လာေတာ့ ဆရာမ အေရအတြက္လည္း တိုးလာ တာေပါ့။ ပထမႏွစ္ အတြက္ ၆ သိန္း၊ ဒုတိယႏွစ္ အတြက္ ၁၂ သိန္းနဲ႕ တတိယႏွစ္ အတြက္ ၁၈ သိန္း က်သြားပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး တတိယႏွစ္ အတြက္ ၁၈သိန္းေတာ့ မေပးႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီႏွစ္အတြက္ တစ္ဦးခ်င္း အလွဴရွင္ေတြ ပါ၀င္တာ ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕က ၁၀ သိန္းေပးတယ္၊ ရြာက ၅ သိန္း စိုက္တယ္။

အဲဒီ ေက်ာင္းေလးက နာဂစ္၀င္ၿပီး သြားသြားခ်င္းမွာ ဘာမွရွိတာ မဟုတ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ သက္ကယ္မိုးေတြ၊ ထရံေတြ နဲ႕ ၾကမ္းခင္းေတြကို နည္းနည္းစီ ျပင္ရတယ္။ ပထမ စတဲ့ ႏွစ္မွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခဲပါ တယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေတြက်ေတာ့ ဘယ္လို ေျဖရွင္းရမယ္ ဆိုတာေတြလည္း သိလာတာေပါ့။ ေက်ာင္း သားမိဘေတြက တစ္ႏွစ္လုံးစာ ေက်ာင္းလခ ၂  ေသာင္းပဲ ေပးႏိုင္တာ။ ဗလာ စာအုပ္နဲ႕ ေက်ာင္း သုံးပစၥည္းေတြ၊ ဖတ္စာအုပ္ေတြ မရွိဘူး။ ပထမ ႏွစ္မွာတက္ခဲ့တဲ့ ပဥၥမတန္း ေက်ာင္းသား အားလုံး စာေမးပြဲေအာင္တယ္။ ဆ႒မတန္းကိုေတာ့ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က ေက်ာင္းလခ မေပး ႏိုင္ေတာ့လို႕ ၁၇ ေယာက္ပဲ တက္ႏုိင္ေတာ့တယ္။ ဒုတိယႏွစ္မွာ ပဥၥမတန္းကိုအသစ္ တက္လာတဲ့ သူအေယာက္ ၂၀ ေက်ာ္သြားတယ္။ BMAA  ေဒါက္တာ သႏၲာ၀င္းရဲ႕အေမကလည္း ကၽြန္ေတာ္ တို႕ကို ေတာ္ေတာ္ေလး ကူညီေပးပါတယ္”လို႕ ေဒါက္တာေ၀လင္းေအာင္က သူ တာ၀န္ ယူရတဲ့ က႑နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

ကြမ္းျခံကုန္းၿမိဳ႕နယ္ မူလတန္းလြန္ေက်ာင္း ေလွ်ာက္ထားစဥ္ အတြင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရးေက်ာင္း အတြက္ ၃ ႏွစ္ ပေရာဂ်က္ဟာ ေမတၱာမိုး ျမန္မာ အဖြဲ႕ရဲ႕ ပညာေရးဆိုင္ရာ ဒုတိယ Activity  တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆုံး ပညာေရး လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ ေက်ာက္တန္းၿမိဳ႕နယ္ ဇမၺဴဦးေသွ်ာင္ သီလရွင္ စာသင္ေက်ာင္းမွာ စာသင္ ၾကားေပးတဲ့ ဆရာေတြအတြက္ လစာစရိတ္နဲ႕ ၂ ထပ္ စာသင္ေက်ာင္းတို႕ကို ေဆာက္လုပ္ လွဴ ဒါန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ Psychosocial Suppport ကိုေတာ့ ေနရာ အခက္အခဲေၾကာင့္ သီးသန္႕မလုပ္ ေဆာင္ ျဖစ္ေတာ့ေပမယ့္၊ Capacity Building  သင္တန္းမ်ားကိုေတာ့ စေနနဲ႕ တနဂၤေႏြ ေန႕ေတြမွာ လုပ္ေဆာင္ေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။ ေမတၱာမိုး ျမန္မာ အဖြဲ႕ဟာ ပညာေရးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အခုလိုပဲ အလယ္တန္း အဆင့္ ပညာ သင္ယူဖို႕ အခက္အခဲရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႕ရွိ တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ေမတၱာမိုး ျမန္မာ အဖြဲ႕ကို စိတ္၀င္စားလို႕ ဆက္သြယ္ခ်င္သူမ်ား အေနနဲ႕ ဖုန္း-၀၉ ၅၁၀ ၃၃၄၂ (ကို၀င္းႏိုင္ဦး) နဲ႕ ၀၉၇၃၀ ၅၁၃၈၈(ကိုေ၀လင္းေအာင္)သို႕ ဆက္သြယ္ႏိုင္ ပါတယ္။ ေမတၱာမိုးျမန္မာအဖြဲ႕ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ အတိုင္း လူငယ္ေတြရဲ႕ပူးေပါင္းစြမ္းအားနဲ႕ တိုင္း ျပည္ရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ ရြက္ႏိုင္တဲ့ လူငယ္မ်ား မ်ားစြာေပၚေပါက္လာ ႏိုင္ပါေစ...။

ခင္ဆုျမတ္ထြန္း
(Teen မဂၢဇင္း၊ဇြန္လ ၂၀၁၂)